تقویم روز
امروز پنج شنبه 24 بهمن ماه 1404 ساعت 03:54 ق ظ

بخشنامه های حوزه مشارکت مردمی ومعرفی رابطین

بخشنامه های حوزه مشارکت مردمی ومعرفی رابطین

 

معاونت بهداشت

مرکز مدیریت شبکه

                بسته خدمتی

توسعه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی

در

 

 

 

"برنامه تامین و ارتقای مراقبت های اولیه سلامت درقالب گسترش و تقویت شبکه بهداشت و درمان در مناطق روستایی و شهری "

 

 

 

نسخه 1

شهریور سال 1394

 

 

تدوین : واحد مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی مرکز مدیریت شبکه

با همکاری اعضای کمیته کشوری برنامه داوطلبان سلامت

 

 

 

 

 

مقدمه:

نظام جمهوری اسلامی ایران اساسا مبتنی بر حضور و مشارکت مردم شکل گرفته است ، لذا بسیاری از سازمانها و دستگاهها  با الهام از این تفکر مهم ، بر نقش  مردم در برنامه های خود تاکید داشته و سازو کار ویژه ای برای این امر به اجرا گذاشته اند . گسترده ترین و جامع ترین نظام مشارکت جامعه در کشور ما راطی دوران شکوه مند انقلاب اسلامی وهشت سال دفاع مقدس مردم در جنگ تحمیلی شاهد بودیم، نقش پر صلابت نیروهای مردمی در عرصه های مختلف دفاعی ،فرهنگی ،سازندگی وعمرانی بر هیچ کس پوشیده  نیست. در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی  با اصل قرار دادن مشارکت جامعه و همکاری بین بخشی به عنوان یکی از اصول PHC جوامع را قادر می سازد تا شیوه های زندگی سالم را آموخته و تاثیری شگرف درسلامت کشور داشته باشند لذا توجه به این اصول با عنایت به اینکه الگوی جامع " سبک زندگی سالم در جامعه سالم " که تامین کننده تعالی و سعادت مادی و معنوی است  جز با مشارکت، همکاری و مداخله دیگر سازمانها و نهادهای اجتماعی که نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه دارند میسر نمی باشد ( قریب 75 درصد عوامل موثر بر سلامت جامعه به عهده آنهاست ) حائز اهمیت می باشد..

از آنجاکه، ماموریت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، تامین سلامت همه جانبه جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی آحاد جمعیت ساكن در پهنه جغرافیایی جمهوری اسلامی با اولویت مناطق کم برخوردار است، لذا انجام مداخلاتی به منظور ارتقای وضعیت سلامت مناطق مختلف كشور ضرورت دارد.

وزارت بهداشت براساس تعهدات دولت با استفاده از خردجمعی کارشناسان خبره و متعهد، طرح تحول حوزه بهداشت را مشتمل بر شش برنامه و چندین پروژه برای دستیابی به اهداف زیر تهیه کرد:

  1. ارتقای شاخص های سلامت
  2. افزایش رضایتمندی گیرندگان خدمت (مردم) و ارائه دهندگان خدمت
  3. عدالت در سلامت از نظر دسترسی به خدمات، بهره­مندی از خدمات ارائه شده و حفاظت مالی از آنان در بستر پوشش بیمه همگانی.
  4. بهبود کیفیت و کنترل قیمت خدمات سلامت
  5. اصلاح رفتار گیرندگان و ارائه دهندگان خدمت
  6. اصلاح نظام پرداخت و شیوه خرید خدمت

یکی از برنامه های تاثیر گذار معاونت بهداشت در طرح تحول حوزه بهداشت "برنامه تامین وارتقای مراقبت های اولیه سلامت در قالب گسترش و تقویت شبکه بهداشت ودرمان در مناطق شهری" است که با در نظر گرفتن پیچیدگی مشكلات موجود در مناطق شهری، ضرورت دارد علاوه بر وزارت بهداشت، سایر دستگاه‌های اجرایی مرتبط و سازمان­های دولتی و غیردولتی مانند وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی، وزارت كشور، وزارت آموزش و پرورش، شهرداری­ ها، خیریه ‌ها، و سازمان‌های مردم نهاد (NGO) و ... در رفع مسایل بویژه درمورد سکونت گاه­های غیر رسمی همكاری داشته باشند و در تعامل با یكدیگر برای برطرف کردن مشكلات اصلی و تامین حداقل امكانات ضروری بهداشتی درمانی و رفاهی به منظور بهتر زیستن ساکنین این مناطق بكوشند.

تجربه ثابت نموده که برای رسیدن به توسعه اجتماعی پایدار به همکاری همه افراد جامعه نیازمندیم تأمین و ارتقای سطح سلامت افراد جامعه بیشتر از سایر جنبه های دیگر توسعه نیازمند همکاری عمومی است از آنجا که یکی از اصول  P.H.Cاصل مشارکت مردمی است این اصل در قالب برنامه ملی"  توسعه مشارکت های مردمی و هماهنگی بین بخشی" به اجرا درآمده است .

 

برنامه ملی توسعه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی در نظام سلامت به عنوان یک عملیات فراگیر برای دستیابی به اهداف سلامت با بهره برداری از استعدادها  و مشارکت جامعه از طریق ترویج مفاهیم سلامت، توسعه رفتارهای سالم ،  توانمند سازی و حساس نمودن جامعه برای حفظ سلامت خود  و خانواده، قبول مسئولیتهای فردی و اجتماعی در برابر محیط  زیست و  اجتماع، افزایش مشارکت سازمانهای دولتی و غیر دولتی به همکاری موثر و مطلوب بین بخشی در راستای توسعه زندگی سالم و مولد اجرا می شود و در چارچوبی گسترده تر از یک برنامه بهداشتی زمینه ساز رسیدن به توسعه مداوم وپایدار می باشد.

 

مستندات قانونی برنامه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی

 

اسناد بالا دستی واحد مشاركت مردمی بر اساس قانون اسلاسی جمهوری اسلامی ایران ، سیاست های كلی  چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی نقشه علمی سلامت، نقشة تحول نظام سلامت و برنامة پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 

اصل 3بند 8 : مشاركت‏ عامه‏ مردم‏ در تعیین‏ سرنوشت سیاسی‏، اقتصادی‏، اجتماعی‏ و فرهنگی‏ خویش

 اصل 100 : برای پیشبرد سریع برنامه های اجتماعی ، اقتصادی ، عمرانی ، بهداشتی ، فرهنگی ، آموزشی وسایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی ، اداره امور هر منطقه صورت می گیرد .

توجه : در اصول مختلف قانون اساسی مشارکت مردم در تصیم گیری ها و برنامه ریزی ها و نظارت براجرا  دیده  شده است .

فصل سوم – حقوق مردم ماده 26

دستگاه های اجرای مکلفند مردم رابا حقوق و تکالیف خود در تعامل با دستگاه های اجرایی آشنا نموده  واز طریق وسایل ارتباط جمعی  به ویژه صدا وسیما ی جمهوری اسلامی ایران  سطح آگاهی  عمومی دراین زمینه را ارتقا داده و اطلاعات لازم را به نحو مطلوب  ومناسب در اختیار مردم قرار دهند .

 

سیاستهای كلی  چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی

سند  و بند 12 : تلاش در جهت  ارتقای سلامت و امنیت غذائی و بهبود كیفیت زندگی

این نظام خلاق بوده و با استفاده از شواهد معتبر و بهره مندی حداکثری از کلیه ظرفیت های انسانی (مشارکت مردم)، سازمانی (همکاری همه بخشهای ذینفع)

اصول نقشه تحول نظام سلامت

اصل4 - ارتقای سلامت و پیشگیری: اجرای مداخلات به منظور جلوگیری از وقوع زیان های فردی و جمعی، بهره مندی از محیط زیست مطلوب، اولویت پیشگیری بر درمان، ارزشگذاری به مسئولیت دهی به مردم برای افزایش سطح سلامت و کاهش سطح خطرات فردی و اجتماعی.

اصل 5 - مشارکت مردم: افزایش سواد سلامت مردم و مشارکت ایشان در مدیریت، تصمیم گیری، برنامه ریزی واجرای برنامه های سلامت در راستای ارتقای سلامت و توانمندسازی جامعه

اصل6 - همکاری بین بخشی: همکاری همه بخشها، پذیرش مسئولیت همگانی در ارتقای سلامت وپاسخگویی کلیه سازمانها، نهادها در مورد تاثیر سیاستها و اقداماتشان بر سلامت، با هدف تحقق سلامت در همه سیاستها

اهداف کلان

هدف  15: مشارکت مردم و همه دستگاههای ذینفع بر فعالیتهای سلامت محور

هدف2: ارتقای کیفیت زندگی مرتبط با سلامت همه جانبه

هدف 4 :افزایش سواد سلامت

سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری

بند 4 :افزایش آگاهی، مسئولیت پذیری، توانمندی و مشارکت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده، جامعه در تأمین حفظ و ارتقای سلامت با نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

بند 6 :مراقبت جامع و یکپارچه سلامت با محوریت عدالت و تاکید بر پاسخگویی، اطلاع رسانی شفاف،اثربخشی، کارایی و بهره وری در قالب شبکه بهداشتی و درمانی منطبق بر سطح بندی، استقرار نظام ارجاع و پزشک خانواده در کلیه شهرها و روستاها .

بند 2 :تحقق رویکرد سلامت همه جانبه (جسمی ، روحی، معنوی واجتماعی )وانسان سالم درهمه سیاست های کشور وپاسخگو بودن کلیه نهادهای موثرکشور.

 

برنامه های ملی تحول مرتبط با فعالیت های واحد مشارکت جامعه

1/4-آگاه سازی مردم از حقوق ومسوولیت های اجتماعی خود

2/9-افزایش همراهی همه سازمان های موثر بربرنامه جامع ارتقای سلامت با رویکرد همکاری بین بخشی ومشارکت مردمی

-4/17برنامه ملی توسعه مشارکت های مردمی در نظام سلامت

-4/18 برنامه توانمند سازی گروههای آسیب پذیر با مشارکت مردم

-4/19شناسایی و هدایت شبکه های اجتماعی عمومی در راستای ارتقای سلامت جامعه

-4/21فرهنگ سازی و اصلاح باورهای جامعه نسبت به جایگاه زنان در تصمیم گیری وتصمیم سازی ونقش آنان در سلامت خانواده وجامعه

اهداف دولت یازدهم

دولت می كوشد تا مقوله بهداشت و درمان در ابعاد جسمی و روانی را نه مقوله ای در حیطه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، بلكه مقوله ای فراگیر و بین بخشی لحاظ كند و برنامه های كل نگر و جامع برای ارتقای سلامت از مسیرهای گوناگون در پیش بگیرد.

نقشه جامع علمی سلامت ( ابلاغیه وزرات بهداشت )

بند 6:  تبدیل گفتمان مسلط جامعه : از طریق توسعه عمومی فرهنگ پژوهش در مردم ، توجه به جایگاه علم وفناوری ، جلب مشارکت مردم در تعیین اولویت ها ، مشخص کردن انتظارت و کمک به بهره برداری از برنامه های علم وفناوری ، کسب سوادسلامت ، افزایش مهارت های ارتقای سلامت ، بهره برداری از فناوری اطلاعات در سطح عمومی ووجود پیوست فرهنگی برای توسعه های علم و فناوری سلامت

 

هدف کلی برنامه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی:

-        افزایش سواد سلامت مردم و مشارکت ایشان در مدیریت، تصمیم گیری، برنامه ریزی واجرای برنامه های سلامت در راستای ارتقای سلامت و توانمندسازی جامعه

-        اهداف اختصاصی:

  • افزایش پوشش ارائه خدمات فعال در عرصه سلامت با همکاری داوطلبان سلامت
  • افزایش سواد سلامت و اصلاح رفتار بهداشتی داوطلبان سلامت
  • ارتقای  سطح سواد سلامت جامعه   با همکاری داوطلبان سلامت
    • افزایش جذب و هدایت منابع و کمکهای خیرین، واقفین و موسسات خیریه در توسعه بخش بهداشت کشور
    • بسیج و سازماندهی مشارکت مردم، سازمان ها به منظور ایجاد اعتماد به نفس، خود اتکایی،  مدیریت  نیازسنجی و اولویت بندی و ارائه راه حل مناسب جهت حل مسائل تندرستی جامعه با استفاده از ظرفیت های محلی
    • افزایش مشارکت سازمان های دولتی و غیر دولتی به همکاری موثر و مطلوب بین بخشی در راستای توانمند سازی  جامعه در توسعه شیوه زندگی سالم ( با جلب مشارکت داوطلبان متخصص،  افراد حقیقی  و بخشهای توسعه ).

 

 

شرح وظایف مربی داوطلبان سلامت (بهورز/ مراقب سلامت ) :

 

  • پیگیری ارزیابی وشناسایی منطقه تحت پوشش

 

-         شناسایی جمعیت منطقه تحت پوشش

-         تعیین مناطق تحت پوشش هریک از داوطلبان سلامت در نقشه منطقه تحت پوشش

-       شناسائی خیرین وسازمان های مردم نهادمرتبط با سلامت منطقه تحت پوشش

-         شناسایی و ثبت مشکلات بهداشتی منطقه تحت پوشش از طریق گزارش دهی داوطلبان سلامت  از جمله:

 

ü      کارگاه ها و مراکز تهیه و توزیع  مواد غذایی غیر بهداشتی

ü      محلات نگهداری و کشتار غیر بهداشتی دام و طیور

ü      کارگاههای قالیبافی و سایر کارگاههای خانگی

ü      موارد دفع زباله و فاضلاب خانگی و صنعتی غیر بهداشتی

ü   شناسایی گروه هدف در برنامه های پیشگیری ,درمان وکاهش آسیب

ü   شناسایی و معرفی افراد در معرض خطر(مانند بیماری فشارخون ، دیابت ، سوء تغذیه ،چاقی و ... ) از نظر سلامت جسمی ، روانی 

ü   شناسایی عوامل اجتماعی موثر بر سلامت مردم

ü   شناسائی مناطق ، سکونتگاه ها و تجمع افراد دارای رفتار پرخطر منطقه تحت پوشش

 

 

  • ·       جذب داوطلبان سلامت

-       شناسایی و جذب داوطلبان سلامت( هنگام سرشماری ، ازبین مراجعین به پایگاه سلامت ، از طریق فراخوان ، رسانه های محلی ، سایر داوطلبان ، معتمدین محلی ، بسیج ، جلسات اولیاء مربیان ، جلسات مذهبی ، سالن های ورزشی و...)

- تشکیل پرونده برای داوطلبان سلامت (فرم مشخصات داوطلب ، فرم رضایت نامه ،  تهیه کروکی منطقه تحت پوشش داوطلب فرم تفاهم نامه همکاری داوطلبانه، فرم امتیاز بندی داوطلبان و فرم مشخصات خانوارها  )[1]

- برگزاری دوره آموزش مقدماتی شیوه آموزش بزرگسالان

-       صدور کارت شناسایی 

-       مشخص کردن خانوارهای تحت پوشش داوطلب سلامت

 

  • ·         برنامه ریزی

-       تهیه و اجرای برنامه عملیاتی برنامه مشارکت مردمی

-       تعیین اولویت های آموزشی بر اساس مسائل محلات با مشارکت داوطلبان سلامت

-       تهیه برنامه های آموزشی داوطلبان سلامت ( پیگیری تامین امکانات آموزشی ، برنامه زمانبندی ، تهیه طرح درس و ...)

-       تهیه و اجرای برنامه های آموزشی داوطلبان سلامت (دوره های تکمیلی)

-       برنامه ریزی برای جلب مشارکت خانواده ها در ارتقای سلامت( رفع مسایل زیست محیطی ،عوامل اجتماعی موثر برسلامت و...)

-       برنامه ریزی برای برگزاری دوره های توانمند سازی  داوطلبان سلامت در زمینه  : آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشتی- شیوه های خود ارزیابی و خود مراقبتی - بیماریابی ، پیشگیری و درمان بیماری سل

-       برنامه ریزی جهت جلب مشارکت خانواده ها در دریافت خدمات و مراقبت های بهداشتی به صورت فعال در برنامه تامین وارتقای مراقبت های اولیه سلامت درقالب گسترش وتقویت شبکه بهداشت ودرمان در مناطق شهری

 

  • پشتیبانی

- کسب صلاحیت های مربیگری با شرکت در دوره های آموزشی و بازآموزی روش های آموزش مشارکتی[2]

- پیگیری تامین و تدارک نجهیزات و امکانات آموزش داوطلبان سلامت

-       هماهنگی جهت جلب مشارکت خانواده ها در دریافت خدمات و مراقبت های بهداشتی به صورت فعال در برنامه تامین وارتقای مراقبت های اولیه سلامت درقالب گسترش وتقویت شبکه بهداشت ودرمان در مناطق شهری

- هماهنگی جهت توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه مهارتها ی فنی و حرفه ای

- پیگیری  ارائه خدمات سرپایی رایگان به داوطلبان سلامت و خانواده درجه یک آنها 

- اجرا و نگهداری دستورالعمل های کشوری برنامه داوطلبان سلامت

- هماهنگی و پیگیری برگزاری بازدیدهای علمی، فرهنگی

- تهیه و بهره برداری ازمطالب فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت 

 

  • توانمند سازی داوطلبان سلامت و مردم

 

-         برگزاری دوره های آموزش تکمیلی بر اساس مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت (با تاکید اجرای کلیه مراحل مجموعه آموزشی داوطلبان به خصوص بخش چگونه پیام هایمان را به مردم انتقال دهیم ؟)

-         توزیع منابع آموزشی(انواع رسانه های آموزشی)به داوطلبان سلامت

-         برگزاری دوره آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشت برای داوطلبان سلامت

-         برگزاری دوره های آموزشی خود ارزیابی و خود مراقبتی برای داوطلبان سلامت (با تاکید بر استفاده از کتاب مربوط از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت )

-         توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی، پیشگیری و درمان بیماری سل[3]

-   هماهنگی و پیگیری و برگزاری جلسات آموزشی فوق برنامه توسط داوطلبان متخصص

-         پیگیری انتقال آموزش ها و مهارت ها از طریق داوطلبان سلامت به مردم

-       استفاده از مطالب فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت 

 

  • ·           پیگیری و مراقبت

 

-         دریافت خدمت درگروه هدف (شامل مراقبت اطفال،  ایمنسازی ،مراقبت  مادر باردار ، پیشگیری ودرمان  سل ، مراقبت میانسالان ,..)

-         ثبت موارد پیگیری ها در فرم پیگیری داوطلب سلامت

-         پیگیری اجرای مصوبات کمیته جلب مشارکت مردمی مرکز سلامت جامعه درجهت حل مشکلات بهداشتی محلات

 

  • پایش:

- بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد داوطلب سلامت در زمینه محتوای دوره های آموزش تکمیلی ( هریک از کتاب های مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت )  برگزار شده

- بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد خانوارهای تحت پوشش داوطلب سلامت در زمینه محتوای هر یک از دوره های آموزش تکمیلی( هریک از کتاب های مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت ) برگزار شده

-  بررسی انتقال پیام ها ی بهداشتی  و مهارت های آموزشی به خانوارهای تحت پوشش داوطلبان سلامت

- ارزیابی داوطلبان سلامت بر اساس فرم امتیازبندی داوطلبان سلامت

- پایش توانمندی داوطلبان سلامت در زمینه  انجام عملی مراقبت های اولیه بهداشتی

- پایش توانمندی داوطلبان سلامت در زمینه  شیوه های خود ارزیابی و خود مراقبتی در میانسالان

- پایش توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی ، پیشگیری و درمان بیماری سل

- پایش انجام فعالیت های برنامه عملیاتی

 

  • گزارش دهی:

- تکمیلاطلاعات داوطلبان سلامت درسامانه الکترونیک اطلاعات شبکه

دریافت و ثبت گزارش وقایع حیاتی و نتایج پیگیری از داوطلبان سلامت

- تهیه و گزارش اطلاعات آماری

- بارگذاری اطلاعات آماری در نرم افزار و سایت مرتبط

-ارسال مطالب  نشریه الکترونیک داوطلبان سلامت

 

 

 

 

 

 

 

 

بسته خدمت توسعه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی

  • ·         انتظارات از بهورز / مراقب سلامت جامعه

الف ) برنامه داوطلبان سلامت محلات

  1. 1.        شناسایی و جذب داوطلبان:[4]

1.1.               شناسایی و جذب داوطلبان سلامت ( هنگام سرشماری ، ازبین مراجعین به پایگاه سلامت ، از طریق فراخوان ، رسانه های محلی ، سایر داوطلبان ، معتمدین محلی ، بسیج ، جلسات اولیاء مربیان ، جلسات مذهبی ، سالن های ورزشی و ... )

1.2.              تشکیل پرونده برای داوطلبان سلامت (فرم مشخصات داوطلب ، فرم رضایت نامه ،  تهیه کروکی منطقه تحت پوشش داوطلب فرم تفاهم نامه همکاری داوطلبانه، فرم امتیاز بندی داوطلبان و فرم مشخصات خانوارها  ) برگزاری دوره مقدماتی ویژه داوطلبان ثبت نام شده

1.3.             صدور کارت شناسایی

1.4.              تکمیل پروفایل اطلاعات داوطلبان سلامت محلات در سامانه الکترونیک  ملی

  1. 2.       مشخص کردن خانوارهای تحت پوشش هرداوطلب سلامت

 

  1. 3.      ارزیابی وشناسایی منطقه تحت پوشش :

 

3.1.             شناسایی جمعیت منطقه تحت پوشش

3.2.             تعیین مناطق تحت پوشش هریک از داوطلبان سلامت در نقشه منطقه تحت پوشش

3.3.             شناسایی مشکلات بهداشتی منطقه تحت پوشش از طریق داوطلبان سلامت از جمله:

 

  • گزارش دهی کارگاه ها و مراکز تهیه و توزیع  مواد غذایی غیر بهداشتی
  • گزارش دهی محلات نگهداری و کشتار غیر بهداشتی دام و طیور
  • گزارش دهی کارگاههای قالیبافی و سایر کارگاههای خانگی
  • گزارش دهی موارد دفع زباله و فاضلاب خانگی و صنعتی غیر بهداشتی
  • شناسایی گروه هدف در برنامه های پیشگیری ,درمان وکاهش آسیب
  • شناسایی و معرفی افراد در معرض خطر(مانند بیماری فشارخون ، دیابت ، سوء تغذیه ،چاقی و ... ) از نظر سلامت جسمی ، روانی 

3.4.             شناسایی عوامل اجتماعی موثر بر سلامت مردم در منطقه تحت پوشش با همکاری داوطلبان سلامت از جمله :

 

  • شناسائی مناطق، سکونتگاه ها و تجمع افراد دارای رفتار پرخطر
  • شناسائی خیرین و واقفین سلامت منطقه
  • شناسایی سازمان ها ونهادها و کانون های اجتماعی و سمن های موثر بر سلامت منطقه

 

  1. 4.       برنامه ریزی

4.1.             تدوین برنامه عملیاتی

4.2.             تعیین اولویت های آموزشی بر اساس مسائل محلات با مشارکت داوطلبان سلامت

4.3.             تهیه برنامه های آموزشی داوطلبان سلامت ( پیگیری تامین امکانات آموزشی ، برنامه زمان بندی ، تهیه طرح درس و ...)

4.4.             برنامه ریزی برای تشکیل کمیته جلب مشارکت مردمی  مرکز سلامت  جامعه [5]

4.5.             برنامه ریزی برای جلب مشارکت خانواده ها در ارتقای سلامت(رفع مسایل زیست محیطی ،عوامل اجتماعی موثر برسلامت و...)

4.6.              برنامه ریزی جهت جلب مشارکت خانواده ها در دریافت خدمات و مراقبت های بهداشتی به صورت فعال دربرنامه تامین وارتقای مراقبت های اولیه سلامت درقالب گسترش وتقویت شبکه بهداشت ودرمان در مناطق شهری

4.7.             برنامه ریزی برای برگزاری دوره آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشت برای داوطلبان سلامت [6]

4.8.             برنامه ریزی جهت توانمند سازی  داوطلبان سلامت در زمینه  شیوه های خود ارزیابی و خود مراقبتی [7]

4.9.             برنامه ریزی جهت توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی ، پیشگیری و درمان بیماری سل [8]

 

  1. 5.      پشتیبانی

5.1.             شرکت در دوره های آموزشی و بازآموزی و کسب صلاحیت های مربیگری

5.2.             پیگیری تامین نجهیزات و امکانات آموزش داوطلبان

5.3.             هماهنگی جهت جلب مشارکت خانواده ها در دریافت خدمات و مراقبت های بهداشتی به صورت فعال  در برنامه تامین وارتقای مراقبت های اولیه سلامت درقالب گسترش وتقویت شبکه بهداشت ودرمان در مناطق شهری با مشارکت داوطلبان سلامت

5.4.             هماهنگی جهت برگزاری کلاس های مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت

5.5.             هماهنگی جهت توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه مهارتها ی فنی و حرفه ای [9]

5.6.              هماهنگی جهت ارائه خدمات سرپایی رایگان به داوطلبان سلامت و خانواده درجه یک آنها 

5.7.             اجرا و نگهداری دستورالعمل های کشوری برنامه داوطلبان سلامت

5.8.             هماهنگی جهت برگزاری بازدیدهای علمی ، فرهنگی داوطلبان سلامت

5.9.             هماهنگی جهت جمع آوری و تهیه مطالب فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت  ( بر اساس مصوبات کمیته  فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت )

  1. 6.       توانمند سازی داوطلبان سلامت و مردم

6.1.              برگزاری دوره های آموزش تکمیلی بر اساس مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت[10]   

6.2.              پیگیری انتقال آموزش ها و مهارت ها از طریق داوطلبان سلامت به مردم

6.3.              برگزاری جلسات آموزشی فوق برنامه(مهارت آموزی ) توسط داوطلبان متخصص

6.4.              توزیع منابع آموزشی(انواع رسانه های آموزشی)به داوطلبان سلامت

6.5.              استفاده از مطالب فصلنامه الکترونیکی در توانمندسازی داوطلبان سلامت ( بر اساس مصوبات کمیته فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت )

6.6.              برگزاری دوره آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشت برای داوطلبان سلامت[11]

6.7.              برگزاری دوره های آموزشی خود ارزیابی و خود مراقبتی برای داوطلبان سلامت (با تاکید بر استفاده از کتاب مربوط از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت)

6.8.              آموزش داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی، پیشگیری و درمان بیماری سل

 

  1. 7.      پیگیری و مراقبت

7.1.             پیگیری وضعیت دریافت خدمت درگروه هدف (شامل مراقبت اطفال،  ایمنسازی ، مراقبت مادر باردار ، پیشگیری ، بیماریابی ودرمان بیماری سل، مراقبت میانسالان ثبت موارد پیگیری ها در فرم پیگیری داوطلب سلامت)

7.2.             پیگیری اجرای مصوبات کمیته مشارکت مردمی مرکز سلامت جامعه

 

  1. 8.      پایش وارزیابی

8.1.             پیگیری و بررسی انتقال پیام ها ی بهداشتی  و مهارتهای آموزشی به خانوارهای تحت پوشش داوطلبان سلامت

8.2.             بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد خانوارهای تحت پوشش داوطلب سلامت در زمینه محتوای دوره های آموزشی برگزار شده

8.3.             بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد داوطلب سلامت در زمینه محتوای دوره های آموزشی برگزار شده

8.4.             ارزیابی داوطلبان سلامت بر اساس فرم امتیازبندی داوطلبان سلامت

8.5.             پایش برنامه های آموزشی داوطلبان سلامت

8.6.              پایش شاخص های آماری برنامه داوطلبان سلامت

8.7.             پایش توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه  شیوه های خود ارزیابی و خود مراقبتی

8.8.             پایش توانمند سازی داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی ، پیشگیری و درمان بیماری سل

8.9.             پایش برگزاری دوره آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشت برای داوطلبان سلامت

8.10.         پایش همکاری در ارسال مطالب و میزان استفاده از فصلنامه مجازی داوطلبان سلامت

8.11.         پایش انجام برنامه عملیاتی

  1. 9.       گزارش دهی

9.1.             دریافت و ثبت گزارش وقایع حیاتی از داوطلبان سلامت

9.2.             تهیه و گزارش اطلاعات آماری جمع آوری شاخصهای آماری برنامه داوطلبان سلامت

9.3.             بارگذاری اطلاعات آماری در نرم افزار و سایت مرتبط

9.4.             ارسال مطالب  جهت نشریه مجازی داوطلبان سلامت

 

 

ب ) برنامه داوطلبان متخصص

جلب مشارکت وهمکاری  افراد متخصص حقیقی/ حقوقی با  تعیین ، تبیین و اجرا ی پروژه های مشترک فردی،سازمانی درراستای ارتقای سلامت و توانمندی  فرد، خانواده وجامعه )[12]

  • o       تعیین نیازها و اولویت بندی مسائل محلات
  • o       تعیین نیازها و اولویت بندی علائق و توانمندی های داوطلبان سلامت
  • o       شناسایی افراد متخصص و واجد شرایط ( بر اساس معرفی افراد از طرف ادارات به عنوان نیروهای تخصصی جهت همكاری )
  • o       دریافت فرم عضویت داوطلبانه از داوطلب متخصص
  • o       پیگیری صدور کارت شناسایی با عنوان داوطلب متخصص از مرکز بهداشت
  • o       تکمیل پروفایل اطلاعات داوطلبان متخصص، سازمان های مردم نهاد در سامانه الکترونیک ملی
  • o        
  • o       هماهنگی با افراد داوطلب دارای تخصص و دعوت به همكاری (با استفاده از لیست داوطلبان متخصص ارسالی از ستاد و امکانات منطقه )
  • o       هماهنگی در زمینه نحوه مشاركت داوطلبان متخصص در پروژه
  • o       تنظیم و عقد تفاهم نامه همکاری
  • o       تهیه و تنظیم برنامه آموزشی متناسب با گروه داوطلبان سلامت
  • o       سنجش آگاهی ، نگرش و مهارت گروه داوطلبان سلامت قبل از اجرای پروژه همکاری
  • o       برگزاری كلاس های آموزشی
  • o       نظارت و پایش بر  فعالیت های آموزشی و اجرایی
  • o       سنجش دانش و مهارتهای كسب شده گروه داوطلبان سلامت  بعد از پایان پروژه همکاری
  • o       ارزشیابی ، تجزیه و تحلیل نتایج حاصله

 

ج ) برنامه خیرین سلامت

جلب مشارکت خیرین و واقفین در حوزه سلامت[13]

بررسی و تعیین نیازها و مشکلات بهداشتی محلات

شناسایی خیرین و واقفین و معتمدین محلات و برقراری ارتباط جهت بهره برداری از ظرفیت های آنان با همکاری داوطلبان سلامت

تشکیل کمیته جلب مشارکت خیرین و واقفین سلامت

اعلام کمبودها، نیارها و اسامی افراد خیر و آدرس محل سکونت آنها به مرکز سلامت جامعه

تنظیم و ارسال فرم های آماری 

تشویق و ترغیب آحاد جامعه و خیرین برای مشارکت و گسترش فعالیت های خیر در بخش سلامت (هبه ، نذر سلامت ، فعالیت داوطلبانه و...)

تکمیل پروفایل اطلاعات  خیرین و سازمان های مردم نهاد در سامانه الکترونیک ملی

 

  • ·         انتظارات از کارشناسان بهداشت محیط و حرفه ای ، تغذیه ، روانشناس ،کارشناس ناظر و مسوول مرکز سلامت جامعه 

 

  1. همکاری در شناسایی و جذب داوطلبان سلامت (ازبین مراجعین به پایگاه سلامت) و شناسایی افراد متخصص و واجد شرایط(بر اساس معرفی افراد از طرف ادارات به عنوان نیروهای تخصصی جهت همكاری )
  2. همکاری در شناسایی وحل مشکلات بهداشتی منطقه تحت پوشش
  3. شرکت در کمیته های جلب مشارکت جامعه در مرکز سلامت جامعه حسب مورد
  4. همکاری در جلب مشارکت خانواده ها در ارتقای سلامت و گسترش فعالیت های خیر در بخش سلامت ( مشکلات بهداشتی محلات ، رفع مسایل زیست محیطی ،عوامل اجتماعی موثر برسلامت و...)
  5. جلب مشارکت خانواده ها در دریافت خدمات و مراقبت های بهداشتی به صورت فعال
  6. مشارکت و هماهنگی جهت برگزاری بازدیدهای علمی ، فرهنگی داوطلبان سلامت
  7. مشارکت در تهیه مطالب فصلنامه الکترونیکی داوطلبان سلامت 
  8. مشارکت و همکاری در برگزاری جلسات آموزشی فوق برنامه توسط داوطلبان متخصص
  9. مشارکت در جمع آوری وگزارش  اطلاعات مداخلات جامعه محور  موثر در ارتقای سلامت  محلات
  10. پایش و نظارت و مشارکت در فعالیت هاو مداخلات جامعه محور  (کارشناس ناظر ، مسوول مرکز

 

 

 

شاخصهای ارزشیابی برنامه توسعه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی

ردیف

عنوان شاخص

فرمول محاسبه شاخص

استاندارد

ابزار جمع آوری

محل جمع آوری

توالی جمع آوری

سطح محاسبه

صورت

مخرج

1

درصد داوطلبان سلامتپایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت

 

تعداد داوطلبان سلامت موجود *100

تعداد داوطلبان سلامت مورد انتظار

تعداد مورد انتظار:  به ازای هر 40 خانوار یک نفر داوطلب سلامت

فرم آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

فصلی/ماهانه

خانه بهداشت، پایگاه سلامت، مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت ، استان

و وزارت

2

درصد داوطلبان سلامت توانمند شده در خصوص  اولویت های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت

تعداد داوطلبان سلامتی که در خصوص اولویت  های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت توانمند شده ا ند *100

 

 

کل داوطلبان سلامت موجود

 

کلیه داوطلبان سلامتی که در خصوص اولویت  های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت مطابق استاندارد توانمند شدند

فرم های آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت

 

6 ماهه

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت

و استان

و وزارت

3

درصد جمعیت تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت

جمعیت تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت *100

کل جمعیت تحت پوشش

100درصد

فرم آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت

 

ماهانه / فصلی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت ، استان

و وزارت

4

درصد خانوار تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت

خانوار تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت *100

کل خانوار تحت پوشش

100درصد

فرم آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت

 

ماهانه / فصلی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت ، استان

و وزارت

5

نسبت خانوارهای تحت پوشش برنامه  در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت دارای حداقل 6 ماه داوطلب

تعدادخانوارهای تحت پوشش برنامه در در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت دارای  داوطلب هستند

تعداد داوطلبان سلامتی که حداقل 6 ماه فعالیت داشته باشند.

40

فرم آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

شش ماهه

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت ، استان

و وزارت

6

درصد داوطلبان سلامت توانمند شده در زمینه انجام مراقبت های اولیه بهداشتی

تعداد داوطلبان سلامتی که در زمینه انجام مراقبت های اولیه بهداشتی توانمند شده اند *100

تعداد کل داوطلبان سلامت موجود

100درصد

فرم آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

سالیانه

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

و وزارت

7

درصد خانوار توانمند شده تحت پوشش داوطلبان سلامت در خصوص  اولویت های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت

 

 

 

تعداد خانوار توانمند شده تحت پوشش داوطلبان سلامت خصوص  اولویت های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت *100

تعداد کل خانوار تحت پوشش داوطلبان سلامت

بر اساس نتایج بخش آخر مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت

(بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد خانوارهای تحت پوشش )

بسته آموزشی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

فصلی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت ، استان

و وزارت

8

درصد داوطلبان سلامت توانمند شده در زمینه اولویت های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت

تعداد داوطلبان سلامت توانمند شده در اولویت های ملی سلامت با استفاده از مجموعه آموزشی داوطلبان سلامت *100

تعدادکل داوطلبان سلامت

براساس شیوه آموزشی داوطلبان سلامت

بسته آموزشی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

فصلی

خانه بهداشت، مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

و وزارت

 

 

9

درصد جذب خیرین و واقفین سلامت

تعداد خیرین و واقفین جذب شده*100

تعداد کل خیرین موجود

به ازای هر پایگاه ضمیمه وغیر ضمیمه/ خانه بهداشت 2 خیر

فرم  آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

6 ماهه

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

10

درصد جذب کمکهای مالی خیرین و واقفین سلامت

 

 

 

 

 

 

میزان کمکهای مالی خیرین و واقفین سلامت جذب شده (به ریال)*100

میزان کمکهای مالی  مورد نیاز توسعه شبکه(به ریال)

به ازای هر پایگاه ضمیمه وغیر ضمیمه/ خانه بهداشت 2 خیر

فرم  آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

سالانه

 

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

 

11

درصد جمعیت  توانمند شده سازمان ها و ادارات

تعداد جمعیت  توانمند شده سازمان ها و ادارات مجری برنامه داوطلبان متخصص *100

تعداد کل جمعیت  سازمان ها و ادارات مجری برنامه داوطلبان متخصص

دستورالعمل داوطلبان متخصص

فرم های آماری

مراکز بهداشت ها / استان

فصلی

مراکز بهداشت ها / استان / وزارت

12

درصد داوطلبان متخصص

 

تعداد داوطلبان متخصص موجود *100

تعداد داوطلبان متخصص مورد انتظار

تعداد مورد انتظار:  به ازای   هر 400 خانوار 1 داوطلب متخصص

فرم های آماری

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

فصلی

خانه بهداشت، پایگاه سلامت و مرکز سلامت جامعه

مرکز بهداشت و استان

 

 

12

درصد پرسنل توانمند شده سازمان ها و ادارات

تعداد پرسنل توانمند شده سازمان ها و ادارات مجری برنامه داوطلبان متخصص *100

تعداد کل پرسنل سازمان ها و ادارات مجری برنامه داوطلبان متخصص

دستورالعمل داوطلبان متخصص

فرم های آماری

مراکز بهداشت ها / استان

فصلی

مراکز بهداشت ها / استان / وزارت

13

درصد داوطلبان سلامت توانمند شده توسط داوطلبان متخصص

تعداد داوطلبان سلامت  توانمند شده*100

تعداد کل داوطلبان سلامت

دستورالعمل داوطلبان متخصص

فرم های آماری

مراکز بهداشت ها / استان

فصلی

مراکز بهداشت ها / استان / وزارت

                       

 

 

 

شاخص های توسعه مشارکت مردمی و هماهنگی بین بخشی  در سال94 پنل مدیریت

ردیف

عنوان شاخص

فرمول محاسبه شاخص

استاندارد

ابزار جمع آوری

صورت

مخرج

1

درصد داوطلبان سلامت در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت

 

تعداد داوطلبان سلامت موجود *100

تعداد داوطلبان سلامت مورد انتظار

تعداد مورد انتظار:  به ازای هر 40 خانوار 1 داوطلب سلامت

فرم آماری

2

درصد جمعیت تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت/خانه بهداشت

جمعیت تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت *100

کل جمعیت تحت پوشش

60درصد

فرم آماری

3

نسبت خانوارهای تحت پوشش برنامه در پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت /خانه بهداشت که دارای حداقل 6 ماه داوطلب هستند

تعداد خانوارهای تحت پوشش برنامه که دارای داوطلب سلامت  می باشند

تعداد کل داوطلبان سلامت محلات که حداقل 6 ماه همکاری داشته اند

40

فرم آماری

 

درصد موارد مشکوک به سل معرفی شده توسط داوطلبان سلامت

تعداد بیماران مشکوک به سل شناسایی شده توسط داوطلبان سلامت*100

تعداد  کل بیماران مشکوک به سل شناسایی شده

 

فرم آماری

4

درصد  پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت /خانه بهداشت  که بیش از 60 درصد خانوارها تحت پوشش برنامه داوطلبان سلامت هستند

تعداد  پایگاه های سلامت ضمیمه وغیر ضمیمه / خانه بهداشت که بیش از 60 درصد خانوارها تحت پوشش برنامه داوطلبانسلامت

تعداد کل مراکز جامع و پایگاه های سلامت /خانه بهداشت 

5 درصد افزایش نسبت به سال گذشته

فرم آماری

 

درصد  پایگاه های ضمیمه و غیر ضمیمه سلامت /خانه بهداشت مجری برنامه داوطلبان سلامت

تعداد  پایگاه های ضمیمه وغیر ضمیمه /خانه بهداشت مجری برنامه داوطلبان سلامت

تعداد کل مراکز جامع و پایگاه های سلامت /خانه بهداشت 

100 درصد

فرم آماری

5

درصد جذب خیرین و واقفین سلامت

تعداد خیرین و واقفین جذب شده * 100

تعداد کل خیرین موجود

به ازای هر پایگاه ضمیمه وغیر ضمیمه/ خانه بهداشت 2 خیر

فرم  آماری

6

درصد جذب کمکهای مالی خیرین و واقفین سلامت

میزان کمکهای مالی جذب شده خیرین و واقفین سلامت ( به ریال 9 * 100

میزان کمکهای مالی مورد نیاز خیرین در شبکه بهداشت درمان

10 درصد افزایش نسبت به سال گذشته

فرم  آماری

7

درصد داوطلبان متخصص

 

تعداد داوطلبان متخصص موجود *100

تعداد داوطلبان متخصص مورد انتظار

تعداد مورد انتظار:  به ازای   هر 400 خانوار 1 داوطلب متخصص

فرم آماری

فرم آماری

 

 

 



[1] دستورالعمل اجرایی برنامه داوطلبان سلامت محلات

[2]  دستورالعمل تربیت مربیان داوطلبان سلامت

[3]  دستورالعمل مشارکت داوطلبان سلامت در زمینه بیماریابی ، پیشگیری ودرمان سل

[4]دستورالعمل اجرایی برنامه داوطلبان سلامت محلات

[5] آیین نامه تشکیل کمیته جلب مشارکت مردمی مرکز سلامت جامعه

[6] دستورالعمل آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشتی برای داوطلبان سلامت

[7] کتاب خودارزیابی و خود مراقبتی از مجموعه آموزشی کتب داوطلبان سلامت

[8] کتاب آشنایی با سل از مجموعه آموزشی کتب داوطلبان سلامت

[9] فرم تفاهم نامه همکاری داوطلبانه

[10] بسته های آموزشی داوطلبان سلامت

[11] دستورالعمل اجرایی آموزش عملی مراقبت های اولیه بهداشتی برای داوطلبان سلامت

[12] دستورالعمل اجرایی برنامه داوطلبان متخصص

 [13] دستورالعمل اجرایی برنامه خیرین وواقفین نظام سلامت

 

پیوند های مفید