مصرف شیر و لبنیات ا ز دیدگاه تغذیه

جزئیات

مجموعه: اخبار معاونت بهداشتی

مصرف شیر و لبنیات ا ز دیدگاه تغذیه

به گزارش وبدا نیشابورکارشناس مسئول بهبود تغذیه این معاونت درخصوص مصرف شیر و لبنیات از دیدگاه تغذیه مطالبی عنوان کرد.

متن پیام خانم لیلا شورورزی به شرح ذیل می باشد:

تامین کلسیم مورد نیاز بدن :

به دلیل نیاز بالای روزانه بدن به کلسیم،  تامین کلسیم از منابع غیر لبنی دشوار است. فرآورده های لبنی غنی ترین منبع کلسیم هستند و غذاهای دیگر حاوی مقادیر کمتری از کلسیم هستند و ممکن است شامل موادی (فیتات و اگزالات) باشند که جذب کلسیم را کاهش می دهند.

1- آیا می توان برای تامین کلسیم مورد نیاز بدن بادام درختی، کنجد ،اسفناج و .... را جایگزین شیر و لبنیات کرد؟

اگر چه بادام درختی ، کنجد و ... از جمله منابع کلسیمی به شمار می روند، اما میزان کلسیم این مواد قابل مقایسه با کلسیم شیر نمی باشد. همچنین سبزی هایی مثل اسفناج ، کنگر فرنگی و چغندر دارای موادی هستند که جذب کلسیم را کاهش می دهد، بنابراین محتوای کلسیم سبزی های مذکور نبایستی در نظر گرفته شود.

جذب کلسیم از اسفناج تنها 5 درصد در مقایسه با جذب 27 درصدی شیر در مقدار مشابه است.

2- تاثیر مصرف شیر برکاهش اختلالات خواب

نوشیدن یک لیوان شیر ولرم قبل از خواب موجب کاهش اضطراب های پیش از خواب و سبب خواب طولانی تر و کم شدن دفعات بیداری می شود. تریپتوفان اسیدآمینه ای است که در بدن به ملاتونین و سروتونین تبدیل می شود و هر دو در ایجاد خواب موثرند. شیر منبع خوبی از تریپتوفان است که به خواب آرام در شب کمک می کند.

3- عوارض گوارشی  پس از مصرف شیر

لاکتوز قند اختصاصی شیر است و آنزیم لاکتاز در بدن وظیفه تجزیه قند لاکتوز را به عهده دارد. چنانچه پس از مرحله شیرخوارگی ، مصرف شیر در رژیم غذایی کودک کم و یا قطع شود، به تدریج میزان ساخت آنزیم لاکتاز در بدن کاهش می یابد. با کاهش ترشح آنزیم لاکتاز در بدن افراد به ویژه بزرگسالان ، عدم پذیرش شیر پدید می آید و اغلب پس از مصرف شیر دچار عوارض گوارشی مثل نفخ، دل پیچه و اسهال می شوند. با مصرف تدریجی شیر ، آنزیم لاکتاز مجددا در بدن ساخته شده و عدم پذیرش بدن به لاکتوز شیر به تدریج رفع می شد.

4- مصرف لبنیات همراه غذا

از آنجایی که کلسیم با جذب آهن غیرهم (آهنی که اغلب در منابع غذایی گیاهی وجود دارد) تداخل دارد، اگر همراه غذا شیر مصرف شود، کلسیم موجود در آن می تواند از جذب این نوع آهن غذا جلوگیری کند. بنابراین بهتر است شیر در بین وعده های غذایی مصرف شود به عنوان مثال می توان شیر را در صبح ، میان وعده بین صبح و ظهر ، میان وعده بین ظهر و شام و یک ساعت قبل از خواب مصرف نمود.

ماست به علت اینکه حاوی اسید لاکتیک است به جذب آهن گیاهی و حیوانی کمک می کند. بنابراین مصرف ماست همرا با غذا مانعی ندارد.

5- شیر غنی شده چیست؟

به منظور تامین ریزمغذی های مورد نیاز بدن انواع شیر غنی شده تهیه و به بازار مصرف عرضه می شود. برای غنی سازی شیر از موادی شامل کلسیم، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین های گروه B و پروتئین استفاده می گردد.افزودن ویتامین های D و A به شیر در بسیاری از کشورها رایج است، زیرا ویتامین D نقش عمده ای در جذب کلسیم دارد.

6- آیا مکمل های کلسیمی می تواند جایگزین لبنیات گردند؟

    مکمل های کلسیمی تنها حاوی کلسیم می باشند، در صورتیکه لبنیات نه تنها کلسیم مورد نیاز بدن را تامین می کنند، بلکه حاوی پروتئین، فسفر و  ویتامین های گروه B (خصوصا ویتامین B2 که با کمبودش مواجه هستیم) ، ویتامین D و ... نیز می باشند.

7- زمان مصرف مکمل های کلسیمی

بسته به نوع مکمل، زمان مصرف ممکن است متفاوت باشد. سیترات کلسیم مکملی است که چون اسیدی است نیاز به اسید معده زیادی برای جذب ندارد و می توان آن را در هر موقع از روز و حتی با شکم خالی مصرف کرد. کربنات کلسیم، مکملی است که برای جذب بهتر نیاز به مقدار زیادی اسید معده دارد. بنابراین بایستی بعد از وعده غذایی مصرف شود زیرا اسید معده که در حال  خوردن غذا تولید می شود به جذب بهتر کربنات کلسیم کمک می کند.

8- خواص درمانی ماست های پروبیوتیک

بله ، ماست های پروبیوتیک آثار درمانی فراوانی دارند که از جمله آنها می توان از خاصیت ضد سرطانی آن ها به ویژه سرطان روده، بالا بردن سیستم ایمنی بدن، کاهش کلسترول خون ، فعالیت ضد میکروبی در مقابله با باکتری های بیماری زا، پیشگیری و درمان آسیب های کبدی و اختلالات گوارشی نام برد.

9- آیا می توان قره قروت را به عنوان جایگزین شیر استفاده کرد؟

قره قروت به عنوان چاشنی محسوب می شود و نمی تواند جایگزین مناسبی برای شیر باشد، استفاده زیاد از آن می تواند مشکلاتی برای سیستم گوارش ایجاد نماید.

مهندس لیلا شورورزی (کارشناس مسئول واحد بهبودتغذیه معاونت بهداشت)

منبع: کتاب (شیر یعنی  زندگی)

تالیف:دکتر ثریا نواب پور

لینک کوتاه مطلب :

https://portal.nums.ac.ir/old/c8e5170(جهت کپی روی لینک کلیک کنید)