سالک قابل پیشگیری است اگر.........
- جزئیات
- مجموعه: اخبار معاونت بهداشتی
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی نیشابور ، در مصاحبه با وبدا گفت:
سالک یك بیماری پوستی طولانی مدت بدون تب و درد است كه از دیرباز در كشور ما بصورت بومی وجود داشته و در بسیاری از مناطق استان خراسان نیز مشاهده میگردد .
- در سالهای اخیر با توجه به شرایط زندگی به ویژه افزایش ساخت و سازها و همچنین با افزایش موارد و توسعه پراكندگی جغرافیایی كانونهای جدید این بیماری بوجود امده است .
- این بیماری بدلیل شیوع فراوان وانتشارو پراكندگی در نقاط مختلف كشور "نوع جلدی" دارای اهمیت فراوان است.
- بیماری در استان خراسان بومی بوده و از كانونهای قدیمی ان های اسفراین ، سرخس، مشهد و نیشابور میتوان نام برد . در نیشابور و طی سالهای اخیر به دلیل افزایش ساخت و ساز در نقاط شمالی شهر میزان موارد در این مناطق افزایش یافته است.
- در این مناطق شرایط زیست محیطی مانند ساخت و سازهای غیر استاندارد ، معابر غیراسفالت ، انباشتن نخالههای ساختمانی و زباله موجب رشد وتكثیر پشه خاكی یا تجمع سگهای ولگرد و افزایش جوندگان میگردد باعث انتشار بیماری میشوند.
- دکتر آذینی گفت : عامل بیماری یك انگل تك یاخته ای از جنس لیشمانیا ( (leshmaniaاست كه انواع مختلفی دارد و ناقل بیماری پشه ریزی به نام پشه خاكی یا فلبوتوموس كه اندازه آن 2تا 3 میلیمتر و بدن آن پر از مو به رنگ زرد مایل به كرم است که پشه خاكی ماده خونخوار است و از خون انسان و بعضی پستانداران تغذیه میكند.
- پشه خاكی معمولا هر 5روز یكبار خون میخورد و در موقع خون خوردن آلوده می شود و پس ازحدود10 روز میتواند آلودگی را به میزبان مهره دار دیگر منتقل كند .
- خونخواری پشه خاكی معمولا درشب انجام گرفته و روزها را در جای تاریك و مرطوب ،در زیرزمین و قسمت سایه دار اماكن انسانی یا حیوانی استراحت میكند .
- طول عمر پشه خاكی بالغ یك ماه است كه در این مدت یك یا چند بار تخم گذاری انجام می دهد .
- تخمها پس از طی دورههای مختلف (حدود یكماه ونیم ) به پشه بالغ تبدیل میشوند كه میتواند پرواز كند ( تا شعاع 500متر)
وی در ادامه ، راه های انتقال این بیماری را بوسیله انواع پشه خاكی های الوده به سه طریق زیر برشمرد :
1- انسان- پشه خاکی - انسان
2- حیوان- پشه خاکی – حیوان
3- حیوان – پشه خاکی - انسان و بالعكس
دکتر آذینی خاطر نشان کرد مبتلایان به زخم های پوستی که زخم آنان بیش از 14 روز طول بکشد، مشکوک به سالک هستند و باید هرچه سریعتر نسبت به درمان آن اقدام نمایند.
وی روشهای پیشگیری و مبارزه با این بیماری را در دو دسته کلی زیر دسته بندی نمود.
الف ) حذف عوامل مساعد كننده :
1) بهسازی و ترمیم شكاف دیوارها در مناطق مسكونی و محل نگهداری دام و طیور
2) بهسازی كانالهای روباز ؛دفع صحیح فاضلاب و نخالههای ساختمانی
3) جمع آوری و دفع صحیح وبه موقع زبالههای خانگی ( استفاده از سطل زباله درب دار )
4) اتلاف سگهای ولگرد و مبارزه با جوندگان
5) تخریب و تسطیح اماكن مخروبه و متروكه
ب ) محافظت در برابر نیش پشه :
1) نصب توری ریز بر روی پنجرهها و دربهای ورودی
2) استفاده از پشه بند معمولی و ترجیحا آغشته به حشرهكش كه برای مدت طولانی اثر آن باقی میماند .
3) استفاده از پمادها و مواد دور كننده حشرات هنگام استراحت و خواب در مناطق آلوده .
4) پوشانیدن زخم های سالكی به منظور جلوگیری از آلوده شدن پشه خاكیهای جدید و انتقال و انتشار بیماری به دیگران
5) با توجه به عوارض زیست محیطی سم و تاثیر كم آن در كنترل بیماری فقط در نوع شهری میتوان در كنار دیگر اقدامات بهسازی و پیشگیری در شرایط خاص گاهی از این روش استفاده نمود .
معمولا سم پاشی موجب مهاجرت پشه ها به مناطق مجاور و پیدا شدن انواع مقاوم ناقل میشود و بهترین راه برای از بین بردن رشد و تكثیر پشه خاكی بهسازی محیط است
وی در پایان مبارزه با عوامل ایجاد كننده بیماری سالک و بر هم زدن محیط مناسب جهت تكثیر و افزایش جمعیت مخازن و ناقلین و همچنین بیماریابی سریع و صحیح با پوشش 100 % و درمان سریع و صحیح به منظور پیشگیری را از اولویت های نخست در مبارزه با این بیماری دانست
وی گفت : كنترل جمعیت مخزن و ناقلین ، از طریق انجام اقدامات اساسی جهت بهبود محیط زیست انسانها علی الخصوص در جوامع روستایی و حاشیه شهرها صورت می گیرد ، كه از وظایف بخش هایی غیر از حوزه بهداشت می باشد از قبیل جدایی محل زندگی انسان از محل زندگی دام ، مشاوره كارشناسی قبل از افزایش حاشیه شهر جهت سكونت افراد یا ساختن شهرك های جدید ازسوی سازمان مسكن و شهرسازی ، مشاوره كارشناسی بهداشتی قبل از استفاده از گیاهان برای تثبیت شنهای روان جهت كویر زدایی و تعیین نوع مناسب گیاهی و مشاوره بهداشتی در مورد نگهداری اماكن قدیمی و میراث فرهنگی و... ( و توجیه این مسائل که از وظایف سایر ارگانها است ، به دلیل حساسیتی كه درتأمین سلامت انسانی دارا می باشد در سر لوحه اقدامات مركز بهداشت قرار داشته است و در کلیه جلسات کارگروه امنیت و سلامت مواد غذایی به مسئولین یادآوری شده است.
