روز جهانی بهداشت روانی با تمرکز بر «کمک های اولیه روانی»

روز 10 اکتبر، روز جهانی سلامت روانی است. البته در ایران 24_30 مهر هفته سلامت روان است که امروز اولین روز آن بود. این روز در سال 1992 توسط سازمان بهداشت جهانی به جهت توجه بیشتر به اختلالات روانی، تاثیرات منفی آنها بر جوامع و پیشگیری از آنها برگزیده شده است.

شعار امسال از سوی این سازمان بر «کمک های اولیه روانی» متمرکز شده است.

کشورهایی با میزان درآمد متوسط و یا کم، تنها میزان کمی از بودجه بهداشتی خود را صرف سلامت روانی می کنند. در بسیاری از کشورها به ازای هر یک میلیون نفر، کمتر از یک روانشناس و یا روانپزشک وجود دارد و حتی درصد کمی از بیمارستان ها هزینه هایشان را صرف بیماری های روانی می کنند. لازم به ذکر است که در برخی از جوامع اختلالات روانی را به عنوان بیماری نمی شناسند. به سبب وجود فقر فرهنگی و کمبود فرهنگسازی، بیماری های روانی به عنوان یک عامل زشت که باعث سرافکندگی فرد در جامعه می شود، شناخته می شوند. به همین علت افراد از مراجعه به روانشناس سر باز می زنند.

کمک های اولیه روانی، هر دو حمایت روانی و اجتماعی از بیماران را پوشش می دهند. درست مانند بهداشت عمومی، سرمایه گذاری در بخش کمک های اولیه روانی، بخشی از یک اقدام طولانی مدت برای !جلوگیری از ابتلای بیماران به مراحل حاد بیماری های روانی است.

سازمان بهداشت جهانی سلامت روانی را اینگونه تعریف کرده است:

سلامت روانی عبارت است از کیفیت زندگی یک فرد که می تواند توانایی های خود را شناسایی کند و با استرس های روزمره به راحتی کنار بیاید. یک فرد سالم از لحاظ روانی باید بتواند به راحتی کار کند و با جامعه در مشارکت باشد.

شاید تعریف سازمان جهانی بهداشت را بتوان یک تعریف عمومی نامید؛ اما این تعریف در تمامی جوامع صدق نمی کند، به عنوان مثال سطح استرس وارده به فردی که در یک کشور با اقتصاد ضعیف زندگی می کند، به مراتب بیشتر از افرادی است که در جوامع پیشرفته زندگی می کنند.

اختلالات روانی در این میان، انواع مختلفی دارند. بیماری روانی با تاثیر بر تفکر و رفتار باعث ایجاد ناراحتی برای فرد مبتلا یا ایجاد ناتوانی در وی می شود. علل بیماری های روانی به خوبی شناخته شده نیست، ولی آنچه مسلم است این است که عوامل ژنتیک، استرس های مختلف و نوع تعامل فرد با دیگران و جامعه در بروز آنها موثر است. افسردگی، اضطراب، وسواس، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنیا از جمله اختلالات شایع هستند.

 با این حال سازمان جهانی بهداشت برای مراقبت از سلامت روان دستورات کلی زیر را صادر کرده است:

درباره احساسات خود صحبت کنید

ورزش کنید

تغذیه سالم داشته باشید

از مصرف نوشیدنی های الکلی بپرهیزید

با عزیزان و بستگان خود در ارتباط باشید

از درخواست کمک از دیگران خودداری نکنید

به خود استراحت دهید

فعالیت هایی در حرفه مورد علاقه خود داشته باشید

ظرفیت ها و توانمندی های خود را بپذیرید و توقع بیشتر نداشته باشید

دیگران را دوست داشته باشید و به آنها اهمیت دهید.

سوسن رفیعی

مدیر گروه سلامت روان،اجتماعی واعتیاد