گزیده نشریات پزشکی تابستان95(چگونه به فرزندان خود محبت کنیم؟)

هوالحكیم
گزیده نشریات پزشكی تاریخ : تابستان 1395
سال سوم ، شماره 36
دفترسلامت جمعیت،خانواده ومدارس
اداره سلامت معنوی
چگونه به فرزندان خود محبت کنیم ؟
ارزش قائل شدن بهترین نشانه محبت است
پدر و مادر نباید محبت خود را تنها با بغل كردن، ادای كلمات و الفاظ خوب و رسیدگی به نیازهای فوری و جسمانی كودكان به آنها نشان دهند،
محبت واقعی زمانی نشان داده می شود كه به آنها كمك كنیم مستقل شوند و خودشان كارهایشان را انجام دهند.
بهترین راه برای نشان دادن محبت خود به فرزندانمان كدام است؟ در این زمینه، چند شیوه مشخص وجود دارد كه عبارتند از گفتار، رفتار و رفع و نیازهایشان.
مسلما شیوه انتخابی ما بستگی به مرحله رشد كودكمان دارد. محبت ما نسبت به نوزاد از راههای بسیار مستقیم و فیزیكی ابراز می شود مثل غذا دادن، بغل
كردن، آرام كردن، نوازش كردن، حرف زدن و بازی كردن با آنها. محبت كردن به بچه های نوپا نیز مثل محبت به نوزادان است با این تفاوت كه بر صحبت
كردن با آنها و تشویق به یادگیری مهارت هایی مثل راه رفتن، غذا خوردن و لباس پوشیدن تاكید بیشتری می كنیم. بچه های پیش دبستانی و در سن آمادگی، به
سرعت در بیشتر مهارت های شخصی خود مستقل شده و نیاز دارند برای رشد علائقشان، بیشتر در دنیای اطراف خود سیر كنند. اگر با تشویق و محبت، آنها
را در انجام كارهایشان حمایت كنیم، دنیای اطراف خود را شجاعانه كشف خواهند كرد.
شروع سن مدرسه مرحله مهمی از مراحل رشد كودك است. در این مرحله، ما می توانیم برای محبت كردن به آنها به كارهایی كه در مدرسه انجام می دهد
توجه كنیم و نشان دهیم كه از خواسته های آنها حمایت می كنیم و برای آنها ارزش قائلیم. می توانیم كاری كنیم كه شریك زندگی مدرسه ای آنها شویم، می
توانیم همراه آنها در گردش های دسته جمعی مدرسه شركت كنیم ، فرصت های مناسبی برایشان فراهم كنیم تا بدون كوچكترین اعمال فشار مهارت های
مختلفی مثل ورزش، موسیقی و تئاتر را بیاموزند.
یكی از راه های نشان دادن محبت به نوجوانان این است كه هنگام تصمیم گیری هایشان مسئولیت پذیری بیشتری به آنها بدهیم. با چنین كاری نشان می هیم
كه برای رشد شخصیت آنها ارزش قائلیم. آنها به زودی جوانان و بزرگسالانی خواهند شد كه خواه ناخواه می بایستی برای زندگی خود تصمیم گیری كنند.
پس به آنان آزادی عمل بیشتری بدهیم تا بتوانند برای حل مسائل خویش از فرصت های پیش آمده بهتر استفاده كنند. مسائل یك نوجوان عبارتند از نحوه
خرج كردن پول تو جیبی، لباس پوشیدن، انتخاب دوست و ...البته اگر زمانی احساس كردیم كه این آزادی به بهای آسیب آنها تمام می شود به آنها بفهمانیم كه
حق داریم، آنها را از كارهای مضر بازداریم.
ما در عمل می توانیم به نوجوانان بیاموزیم تصمیماتی اساسی و مسئولانه بگیرند، مسائل را سبك و سنگین كنند و نتایج كار را همواره مد نظر بگیرند.
اگرشنونده خوبی برای درد دلهای نوجوان خود باشیم در واقع به نوعی به آنها محبت كرده و نشان داده ایم كه دوستشان داریم. فرزندان خود را در آغوش
بگیریم . بغل كردن ، نشانه محبت و مراقبت ما از كودكانمان است. كودكان وقتی بزرگتر می شوند و به سن نوجوانی می رسند از بغل كردن طفره می روند و
تمایل چندانی به در آغوش كشیدن والدین خود ندارند و این برای والدین ناراحت كننده است . این حالت برای نوجوان حالت طبیعی فطری و ذاتی است.
اگر كودكی با چنین ویژگی داریم همان قدر به او نزدیك شویم كه خودش تمایل داد.
بچه هایی كه در كودكی والدینشان آنها را در آغوش نكشیده اند مسلما در آینده از آن دسته والدینی خواهند شد كه نمی توانند بچه های خود را در آغوش
بگیرند. كلماتی كه به عنوان والدین بر زبان می آوریم بسیار اهمیت دارد. حتما به كودكانمان بگوییم كه دوستشان داریم و بگوییم بچه های بسیار خوبی هستند.
همه ما فرزندانمان را دوست داریم اما خود آنها نیز باید حس كنند كه واقعا دوستشان داریم . این حس برای رشد اعتماد به نفس آنها ضروری است .
اگر بچه ای درست رشد كرده باشد ولی از حس اعتماد به نفس كافی برخوردار نباشد به ندرت می تواند رشد شخصیت خود را كامل كند. تنها این مهم نیست
كه كودكانمان را غرق در محبت كنیم یا تمام دنیای ما شوند بلكه باید آنها را با گفتار و اعمالمان مطمئن كنیم كه برایشان ارزش قائل هستیم و مراقبشان هستیم
اگر چنین كاری را انجام بدهیم برای آنها پایه ای محكم و قوی در زندگی بنا نهاده ایم كه می تواند احساس اعتماد به نفس و ارزش خود را بر آن بنا نهند.
روش های آموزش محیط زیست به کودکان
پژوهشگران معتقدند بهترین شیوه نهادینه كردن عادت های مثبت، آموزش، آن هم آموزش این عادت ها از دوران كودكی است. حفاظت از محیط
زیست هم عادتی است كه باید از كودكی آموخته شود تا به یك باور ذهنی تبدیل شود. این باور كودك را موظف می كند تا از یگانه زیستگاهی كه
در آن زندگی می كند به بهترین وجه ممكن پاسداری كند.
نكاتی ساده و عملی برای آشنا كردن كودك با محیط زیست و حفاظت از آن :
استفاده بهینه از کاغذ؛ 
نقاشی كردن یكی از نخستین مهارت ها و علایق كودكان است. اغلب كودكان به محض آنكه بتوانند قلم به دست بگیرند، نقاشی می كشند. بنابراین
نخستین آموزش ها باید از همین نقطه آغاز بشود. به كودك توضیح بدهیم مدادی كه با آن نقاشی می كند چطور ساخته شده است. سپس به او یاد
بدهیم كه با استفاده بهینه از مداد رنگی ها و نتراشیدن بی رویه آنها، می تواند به حفاظت از جنگل ها و درختان كمك كند.
گام بعدی برگه های نقاشی است. علاوه بر دفتر نقاشی كه برای او می خریم، برگه های باطله ای كه یك روی آنها سفید و قابل استفاده است را
دور نریزیم و روی میز كودك، كنار مداد رنگی های او قرار بدهیم تا برای نقاشی از این برگه ها استفاده كند. شیوه درست شدن كاغذ را برای او
توضیح بدهیم و سپس به او شرح بدهیم كه با استفاده مناسب از كاغذها می تواند مانع از قطع درختان برای تولید كاغذ بشود.
بازیافتی ها را دریابیم؛ 
با جمع آوری وسایل دورریختنی منزل یا وسایل شخصی فرزندمان و استفاده مجدد از آنها مساله بازیافت و جمع آوری زباله ها را به او بیاموزیم.
را جمع كنیم. آنها را بشوییم و با بریدن در آنها، از این قوطی ها جا قلمی برای روی میز )Can( به طور مثال با كمك فرزندمان قوطی های نوشابه
تحریر فرزندمان درست كنیم. از این قوطی ها یا ظرف های پلاستیكی مواد شوینده می توانیم به عنوان گلدان هم استفاده كنیم.
بازی با طبیعت؛ 
برای آنكه كودك را با طبیعت و وجود موجودات مختلف در طبیعت یا نعمت های طبیعی مثل باران آشنا كنیم، بازی ها و آزمایش های ساده ای را
همراه او انجام بدهیم. مثلاً هنگام بارش باران ظرف های خالی مواد شوینده، بطری های خالی شیر و... را جلوی پنجره یا حیاط بگذاریم تا آب
باران داخل شان جمع شود. سپس از فرزندمان بخواهیم با آب باران جمع شده در این ظرف ها، گلدان های منزل را آبیاری كند. این آزمایش به
صورت ساده و عملی جمع شدن آب باران در دریاها و اقیانوس ها را به كودك نشان می دهد. علاوه بر این او را با فواید باران وبرف و بركات
آسمانی آشنا می كند.
حفاظت از انرژی را بیاموزیم؛ 
چند لحظه قبل از شروع برنامه مورد علاقه او تلویزیون یا رادیو را از برق بیرون بكشید. در جواب اعتراض او توضیح بدهید كه اگر از انرژی برق
یا هر انرژی دیگری بی رویه استفاده كنیم، هنگام نیاز ضروری به آن، این انرژی در اختیار ما نخواهد بود. تلویزیون یا رادیو را روشن كنید تا این
نبودن برق و لذت دوباره داشتن برق و تماشای تلویزیون در ذهن او بماند. درباره انواع انرژی، شیوه های تولید آن و... برای او توضیح بدهید.
روش های آموزش محیط زیست به کودکان
 دانه بکاریم؛
برای آنكه فرزندمان مفهوم حفاظت از خاك و آب را به درستی دریابد، همراه او باغبانی كنیم. با كاشتن تخم سبزی ها یا دانه هایی مثل آفتابگردان
در حیاط منزل یا گلدان او را با مراحل رشد گیاه، نیاز گیاه به خاك خوب، آب سالم، نور خورشید و... آشنا كنیم. برای درك بهتر او، بهتر است یك
نمونه كوچك را با خاك نامناسب )مثل خاك آغشته به نفت( یا آب ناسالم )آب مخلوط شده با مواد شوینده( رشد بدهیم تا كودك به خوبی تاثیر
آلودگی آب و خاك بر گیاهان را ببیند. مقایسه گیاه سالم و بیمار مفاهیم را به خوبی به او می آموزد. بازدید از گلخانه ها و پارك ها ارتباط او را با
محیط زیست بیشتر می كند.
 آموزش جدا کردن زباله ها :
آموزش جدا كردن زباله های خشك و تر و جمع آوری و دفع زباله ها نكته دیگری است كه باید به خوبی به كودك آموخته شود. برای این كار
چند كیسه زباله انتخاب كنیم و آن را در محل مناسبی بگذاریم. روی هر كیسه با برچسب، نوع زباله ای را كه باید درون آن بریزیم مشخص كنیم.
مثلاً مواد پلاستیكی، قوطی های فلزی، ظرف های شیشه ای و كاغذ )برای جلوگیری از آلودگی بهتر است فقط زباله های خشك را برای این كار
جمع آوری كنیم(. سپس از فرزندمان بخواهیم تا برای جمع آوری و تفكیك زباله ها ما را همراهی كند. به این ترتیب او را با مساله جمع آوری،
تفكیك و دفع صحیح زباله آشنا كرده ایم.
 کاردستی بسازیم؛
ابتدا برای فرزندمان توضیح بدهیم كه پارچه، چوب، كاغذ و... چطور تهیه می شوند. سپس با استفاده از پارچه های اضافی برای او وسایل مختلفی
مثل عروسك، جاجورابی، جامدادی و... بسازیم. هر چقدر با استفاده از مواد به ظاهر دورریختنی مثل كاغذ، پارچه، چوب، پلاستیك )مثل ظرف
های خالی مواد شوینده( و... وسایل جدید بسازیم به همان نسبت ارزش مواد را به فرزندمان آموخته ایم. از طرفی به او می آموزیم كه به جای
آشغال سازی می توان از موادی كه به ظاهر دورریختنی به نظر می رسند، وسایل قابل استفاده ساخت.
 یک روز بدون انرژی؛
ماهی یك بار، روز بدون انرژی در منزل اعلام كنیم. در این روز خاص بازی با اسباب بازی ها یا استفاده از وسایل برقی یا باتری یی، تماشای
تلویزیون و... استفاده از تلفن همراه و... ممنوع است. در این روز فقط باید از وسایلی كه با انرژی كار نمی كنند، استفاده كنیم )مثلاً بازی با اسباب
بازی های غیربرقی و باتری یی و...(. با این كار فرزندمان ارزش و اهمیت انرژی ها، جایگاه آنها در زندگی امروز و ضرورت حفظ این منابع و
جلوگیری از به هدر رفتن این منابع با ارزش را می آموزد.
 گردش علمی؛
هفته ای یك بار گردش علمی ترتیب بدهیم یا اینكه در برنامه های تفریحی خانواده، آموزش های علمی را به طور غیرمستقیم بگنجانیم.
 مطالعه؛
با خرید كتاب های علمی درباره طبیعت، حیات وحش، حفاظت از محیط زیست، زباله ها و راه های بازیافت و دفع زباله و... او را به طور
غیرمستقیم به سوی آشنایی با مفاهیم علمی و شیوه های حفاظت از محیط زیست سوق می دهیم. فراموش نكنیم برای مطالعه فرزندمان را اجبار
نكنیم؛ همین كه كتاب ها را در معرض دید او بگذاریم و همراه او برای خرید كتاب به كتابفروشی برویم، كافی است.
ماده نگهدارنده در مواد غذایی
بنزوات سدیم با فرمول شیمیایی NaC6H5 یك نمك اسید بنزوئیك بوده و به همین شكل در آب باقیمیماند كه میتوان آن را از تركیب
هیدروكسید سدیم و اسید بنزوتیك تولید كرد.
سدیم بنزوات یك ماده نگهدارنده غذایی است و در محیط اسیدی از فعالیت باكتریها و قارچها جلوگیری مینماید. این ماده بیشاز همه در
غذاهای اسیدی مثل چاشنیهای سالاد، نوشابههای گازدار )اسیدكربنیك(، مرباها و آبمیوه ها )اسید سیتریك(، ترشیها و سسها استفاده می
شود. در مواد دیگری مانند برخی داروها و شامپوها نیز به كار میرود البته سدیم بنزوات را روی محصول بهنام E211 مشخص میكنند.
همچنین این ماده در مواد آتشبازی به عنوان سوخت موشكی به كارمیرود و میسوزد و سرعت ایجاد مینماید. سدیم بنزوات یا بنزوات سدیم
از خنثی سازی اسیدبنزوئیك توسط هیدروكسید سدیم حاصل میشود. اسیدبنزوئیك بهطورطبیعی به مقادیر كم در آلو، گوجهفرنگی، دارچین،
میخك و همچنین سیب نیز یافتمیشود. معمولاً از بنزواتسدیم بهعنوان یك نگهدارنده غذایی استفاده میشود زیرا این اسید بهخوبی در
آب حلنمیشود. غلظت مجاز این نگهدارنده ازطرف FDA برای موادغذایی ۰ / ۱ درصد وزن بدن میباشد و با دوزهای بالاتر در وزن بدن
بسیار خطرناك میباشد و تأثیر منفی دارد. مكانیسم این اسید توسط سلول آغاز میشود و اگر PH سلول به مقادیر ۵ یا كمتر كاهش یابد،
فرایند تخمیر گلوكز توسط فسفوفروكتوكنیاز تا ۹۵ درصد كاهشمییابد. بنزواتسدیم و بنزواتپتاسیم در تركیب با اسیداسكوربیك، تولید
بنزن در سلول میكند كه سرطانزا میباشد. البته در موادغذایی با مقادیر مشخصشده FDA خطرناك نخواهدبود و همچنین حرارت و نور
و زمان نیز میتواند تأثیرگذار بوده و تولید بنزن نماید. تحقیقاتی در دانشگاه شفیلد انگلستان توسط پروفسور پیترپایبر روی بنزوات سدیم
انجام گرفته و ایشان معتقد است كه این ماده به تنهایی میتواند ، به اجزای DNA در میتوكندری سلول آسیب برساند و آنها را غیرفعال
نماید )میتوكندری سلول در تولید انرژی نقش دارد( و اگر آسیب ببیند، حیات سلول مختل گشته و ممكناست كه وارد آپوپتوز )مرگ
خودخواسته( گردد. بیماریهای زیادی در این آسیب DNA ایجاد میگردد مانند: پاركینسون، بیماریهای سلسله اعصاب مركزی) CNS ،)
آلزایمر و پیری زودرس.
بنزوات سدیم در برخی رنگهای مصنوعی خوراكی نیز میتواند از خود واكنش نشان دهد و رفتارهای بیشفعالی را پدید آورد كه در
كودكان خطرناك است و با تخریب DNA سبب بروز ADHD )اختلال بیشفعالی(گردد. البته این ماده )بنزواتسدیم( در نوشابههای
رژیمی )كوكاكولای رژیمی( وجود دارد كه شركت امریكایی مذكور در حال حذف آن است چون FDA آن را بسیار خطرناك میداند.
درحالحاضر اروپا و آمریكا درحال حذف این ماده در نوشابهها بوده و بهدنبال جانشین مناسبی ازنظر ایمنی و سلامتغذایی برای آن هستند.
پاستیلها
هانس ایگل مدیر یك شركت آبنبات سازی با افزودن ژلاتین به آبنبات، اولین پاستیلها را درسال ۱۹۲۰ ابداع كرد. هرچند كه این ژلاتین، به
عنوان اصلیترین ماده غذایی تشكیل دهنده پاستیل از زمان فراعنه مصر نیز وجود داشته است. به هر حال سالها بعد از كاری كه آقای هانس
ریگل انجام داده بود، هزاران شكل مختلف از خرس، كرم، قورباغه، همبرگر كوچك، توتفرنگی و آلبالو گرفته تا نوشابه و دیگر اشكال
دوست داشتنی بچهها به بازار دنیا عرضه شد. این ژلاتینهای خوشمزه آنچنان محبوبیت یافتند كه بازار مالی آمریكا تنها درسال ۱۹۹۶ بالغ بر
۱۳۵ میلیارد دلار درآمد داشت. در ایران پاستیلها جزو قدیمیترین محصولات دوست داشتنی میباشند.
ماده اولیه این محصول )پاستیل( ژلاتین است كه یك تركیب پروتئینی و متشكل از سه اسیدآمینه میباشد. هركدام ازاین سه اسیدآمینه، بهطور
جداگانه میتوانند ازطریق پاستیل وارد بدن شوند اما چون سه اسیدآمینه بهطور یكجا در پاستیل وجود دارد و میتواند به فراهمكردن ژلاتین
مورد نیاز استخوان كمك نماید، ژلاتین بهویژه در افرادی كه دچار شكستگی استخوان میشوند میتواند كمككننده باشد.
ژلاتین از جوشاندن استخوانهای گاو و گوسفند تهیه میگردد. استخوان را از گوشت جداكرده و آنرا میجوشانند كه نتیجه آن ژله بیرنگی
است كه بهدست میآید و بعد آن را با طعمدهندهها و رنگهای خوراكی مخلوط نموده و پاستیل ساخته میشود. لازم بهذكر است كه در
تبلیغات به اشتباه گفته میشود كه اگر به اندازه كافی غذا خورده نشود، پاستیل میتواند آنرا جبران نماید اما چنین نیست.
لازم است به این نكته توجه داشت كه ذبح شرعی دامها باید موردتوجه قرارگیرد چون گاهی برخی سوءاستفادهكنندگان در كشورهای
خارجی بهجای كشتن دام بهصورت شرعی، دام را خفه نموده تا خون در رگهای حیوان مانده و استخوان تیره گردد و رنگ ژلاتین بهتر شود
و همچنین این سوءاستفادهكنندگان گاهی به آلودگی میكروبی در محل كشتن دام توجه كافی ننموده و مسافرهای ایرانی كه به خارج سفر
میكنند، آنها را تهیه و برای خود و اقوام بهصورت هدیه می آورند بدون آنكه بدانند كه این پاستیلها حرام هستند یا حلال و چگونه تهیه و
بستهبندی شدهاند.
البته تغذیه بهصورت سنتی بهترین تغذیه برای كودكان است مانند گندم، شاهدانه، توتخشك و پسته و بادام و غیره .در صورت استفاده
ازپاستیل ، باید توجه داشت پاستیلهای وارداتی از خوك و امثال آنها تهیه نشده باشد.
بهتر است كه از پاستیلهای ساخته شده در داخل كشور استفاده گردد. برای مثال پاستیلهای وارداتی از كشور تركیه استاندارد نیست چون
سازمان استاندارد غذا و داروی كشورمان فقط هفت رنگ مجاز برای پاستیل را تعریف نموده ولی در كشور تركیه از رنگهایی برای ساخت
پاستیل استفاده میگردد كه در ایران مجاز نیست و این موضوع باید مورد توجه گمرك و سازمانهای دیگر برای واردات این گونه
موادغذایی قرارگیرد.
تحقیقات نشان میدهد كه احتمال خفگی دربین موادغذایی نرم با خاصیت انعطاف پذیری بیشتر از دیگر موادغذایی است. پس بنابراین
مصرف پاستیل برای كودكان كمتر از سه سال توصیه نمیشود.
پژوهشگران در بررسیهای خود نشان دادند كه استفاده از زایلیتون، نوعی ماده ی جانشین قند در پاستیل،در پیشگیری از پوسیدگی دندان مؤثر
است البته به هیچ وجه جانشین مسواك نمیشود. لازم به ذكر است پاستیل در بوفه ی مدارس كشور براساس فهرست موادغذایی غیرمجاز
مدارس كه ازسوی وزارت بهداشت اعلام شده، ممنوع میباشد.
عشق ، یعنی عهد بستن با غدیر
بارش ابر کرامت در کویر