خودآگاهی وهمدلی :2مهارت ازمهارتهای زندگی

مهارتهای زندگی چیست؟

مهارت های زندگی، مجموعه ای از توانایی ها هستند که زمینه سازگاری و رفتار مفید را برای فرد

فراهم می کنند. این توانایی ها فرد را قادر می سازد تا مسئولیتها و نقش اجتماعی خود را بپذیرد و

بدون لطمه زدن به خود و دیگران، با خواست ها و انتظارات و مشکلات روزانه به شکل مؤثری رو

به رو شود. مهمترین فواید و کاربرد های مهارت های زندگی به این شرح است:

نحوه کنار آمدن با انتظارات متفاوت خود، خانواده، همسر، فرزندان، دوستان، همکاران، فامیل و

جامعه، برقراری رابطه لذت بخش با امکانات، تکنولوژی و محیط زندگی، دفع فشارهای روانی از طرف محیط، سازگاری با مسائل اقتصادی و نیازهای معیشتی،تقویت مدیریت خانواده و تربیت فرزندان، تقویت اعتماد به نفس، تقویت مهارت های ارتباطی، تامین سلامت جسمی و بهداشت روانی

، تامین آرامش و لذت زندگی، خودشکوفایی، بالندگی، خوشبختی و شادابی

ده مهارت زندگی که سازمان بهداشت جهانی مشخص نموده است، عبارتند از:

-1 مهارت خودآگاهی

-2 مهارت همدلی

-3 مهارت روابط بین فردی

-4 مهارت ارتباط موثر

-5 مهارت مقابله با استرس

-6 مهارت مدیریت بر هیجان

-7 مهارت حل مسئله

-8 مهارت تصمیم گیری

-9 مهارت تفکر خلاق

-10 مهارت تفکر نقادانه

مهارت خودآگاهی:

آیا تا به حال از خود پرسیده اید که من کیستم ؟ به نظر دیگران ، من چگونه فردی هستم ؟

لازمه پاسخ دادن به این سوالات داشتن خود آگاهی است. خود آگاهی به این معناست که چگونه به

خود نگاه می کنیم و براساس این نگاه، چه احساسی پیدا می کنیم. نوع خودآگاهی پیش بینی کننده

احساس رضایت و یا نارضایتی ما از خودمان و زندگی است. خود آگاهی شامل پنج جزء است:

.1 شناخت ویژگی ها و صفات خودمان

2 .شناخت توانائی ها، استعدادها و پیشرفت هایمان

.3 تصویر واقع بینانه از خودمان

.4 شناخت افکار، باورها و ارزش هایمان

.5 احساس رضایت مندی و نارضایت مندی از خودم و زندگی خودم

امام صادق(ع( درباره خودآگاهی می فرماید:"شناخت خویشتن، سودمندترین دانش ها است"

امام علی(ع) می فزماید:" دانا کسی است که ارزش خود را بشناسد و در نادانی انسان همین بس که ارزش و قدر خویش را نداند"

مهارت همدلی

همدلی یعنی این که فرد بتواند مسایل دیگران را حتی زمانی که درآن شرایط قرار ندارد، درك کند و به آن احترام بگذارد. این مهارت موجب می شود تا به دیگران توجه کرده و آن ها را دوست داشته باشیم خود نیز مورد توجه و دوست داشتن دیگران قرار بگیریم و با ایجاد روابط اجتماعی بهتر به هم

نزدیک تر شویم.در واقع همدلی یک نوع خصوصیت ذاتی انسان هاست. چون انسان ها در اجتماع به دنیا می آیند و با هم زندگی می کنند و بزرگ می شوند. برای هم دیگر ارزش حیاتی قائل اند و نسبت به یکدیگر نگران می شوند و رفتار همدلانه از خود نشان می دهند

راههای تقویت همدلی

-1 به دیگران فرصت دهیم تا احساسات خود را به راحتی بیان کنند.

-2 اگر به احساسات خودمان آگاهی داشته باشیم، بهتر می توانیم احساسات دیگران را درك نماییم.

-3 تظاهر به همدلی نکنیم و به احساسات دیگران لطمه نزنیم.

-4 در زمان همدلی به حالات چهره و حرکات طرف مقابل توجه کنیم.

-5 با درك احساسات طرف مقابل به او بفهمانیم که برایش احترام قائل هستیم.

-6 تجارب گذشته به ما کمک می کند تا احساسات طرف مقابل را بهتر درك کنیم.

-7 هنگام بروز مشکل، احساسات خود را با دیگران در میان بگذاریم.

-8 همدلی از سوی دوستان حد و اندازه ای دارد، افراط در آن سوء استفاده را فراهم می آورد.

-9 در برابر افرادی که موجب دلسردی ما می شوند و یا احساسات ما را جدی نمی گیرند، مقاومت

کنیم.

-10 دستور دادن، قضاوت کردن، نصیحت کردن و سرزنش کردن احساس همدلی را از بین می برد،اکیدا اًزآن ها پرهیز کنیم.

-11 برای اینکه همدلی اعضای خانواده را تضعیف نکنیم؛ بهتر است به ارتباط عاطفی آن ها بیشتر

توجه کنیم.

-12 برای پیشگیری از شرارت ها و آسیب ها، حس همدلی را در دیگران تقویت کنیم.

-13 هنگام همدلی، احساسات خود را شمرده بیان کنیم تا طرف مقابل احساس آرامش بیشتری کند.

-14 با برقراری روابط صمیمانه در خانواده، روحیه همدلی اعضای خانواده را تقویت کنیم.

-15 در همدلی دیگران، آن ها را مقصر ندانیم و سرزنش نکنیم. برای مثال: تقصیر خودت است،

همیشه از این نوع مشکلات داری و ...

-16 در همدلی برای طرف مقابل دلسوزی یا ترحم نکنیم. برای مثال: نگوییم وای بیچاره تو که چه

قدر مصیبت کشیدی ... و یا فکر نمی کردم چنین مشکل بزرگی داشته باشی ...

-17 مشکلات دیگران را کوچک و بی ارزش نپنداریم. برای مثال: ای بابا این که مشکلی نیست، اگرجای من بودی چه می کردی ؟ ...

فائقه غنمی

کارشناس ارشد روان شناسی بالینی.مرکز شماره 3

واحد سلامت روان