به مناسبت هفته مبارزه با بیماری های قابل انتقال بین انسان و دام (13 الی 20 تیرماه )

با بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو (cchf)  بیشتر آشنا شویم.

بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات به آن گروه از بیماریهایی گفته می شودکه بطور طبیعی قابل انتقال از حیوانات به انسان می باشند.

بیش از 400 نوع بیماری مشترک بین انسان و حیوان شناسایی شده است.

اهمیت بهداشتی:

     بیماریهای مشترک به دو طریق سلامت و زندگی انسانها را به مخاطره می اندازند:

الف- اثر مستقیم: ابتلا به بیماریهای مختلف قابل انتقال از حیوان به انسان مثل کیست هیداتیک، تب مالت، سالک، تب های خونریزی دهنده وهاری و...

ب- اثر غیر مستقیم: از بین رفتن منابع تولید پروتئین موجب مشکلات تغذیه ای و اقتصادی و تاثیر منفی بر زندگی و سلامت انسان می گردد.

راههای ابتلا به بیماریهای مشترک:

     ابتلا به بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان معمولا در افرادی که با حیوانات ، لاشه و دیگر محصولات حیوانی سر و کار دارند دیده می شود و مردم عادی بواسطه مصرف مواد غذایی آلوده مثل شیر ، فراورده های لبنی ، گوشت ، سبزی و ... مبتلا می شوند.

مهمترین بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان عبارتند از:

تب مالت، سیاه زخم، سالک جلدی، کالا آزار، کیست هیداتیک ، آنفلوانزای مرغی ، تب های خونریزی دهنده ، هاری و ....

در ادامه به بحث در باره ی بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو  می پردازیم

 

  بیماری حاد ویروسی خونریزی دهنده قابل انتقال از حیوان به انسان می باشد که بصورت ناگهانی شروع شده و موجب مرگ حدود 50 % از بیماران می گردد.

بیماری در دام ها علائم قابل توجهی ندارد و پس از گزش کنه آلوده ، ویروس کمتر از یک هفته در بدن دام باقی می ماند .

مخزن اصلی ویروس در طبیعت کنه سخت از خانواده هیالوما می باشد.ویروس در تمام مراحل تکامل کنه ، در بدن کنه باقی می ماند و از طریق تخم به نسلهای بعد منتقل می گردد . جوندگان نیز به عنوان مخزن ویروس شناخته شده اند.

اهمیت تب های خونریزی دهنده

تمایل به بومی  شدن (آندمیک شدن)

شدت و وخامت

بالا بودن میزان مرگ و میر و عوارض

زیان اقتصادی بدلیل موارد شدید و كشنده

توانایی انتقال سریع در بیما رستان-مراكز درمانی و جامعه

عدم وجود درمان ضد ویروسی مناسب

در دسترس نبودن واكسن مناسب

ایجاد رعب و وحشت در جامعه

 

راه انتقال بیماری CCHF

گزش كنه:    كنه های سخت جنس Hyalomma

                 ویروس از تخم كنه به نسل های بعدی انتقال میابد

لاشه حیوان – خون وترشحات حیوان آلوده

تماس با خون و بافتهای بیمار مبتلا

 

 

علائم بالینی بیماری CCHF

دوره نهفتگی : در زمان  گزش كنه حداكثر 9 روز  و در موارد تماس بابافتها و خون آلوده حداكثر 13 روز

مرحله قبل از خونریزی: حداكثر 3 روز: بیمار بطور ناکهانی دچار تب ، سردرد، درد عضلانیمی گردد ممکن است درد پشت چشم، دل درد، اسهال و استفراغ نیز ایجاد شود.

مرحله خونریزی دهنده: حدود 4روز: پتشی، پورپورا(خونریزی های زیر پوستی) در پوست و مخاط علاوه بر این استفراغ خونی، مدفوع سیاه رنگ، خلط خونی، خونریزی از لثه، خون در ادرار، خونریزی از گوش و..

دوره نقاهت : 3-16 روز: چنانچه بیمار فوت نکند کمرنگ شدن ضایعات پوستی  و بهبودی علایم و بیمار

توزیع جغرافیایی:

     در جهان: در بسیاری از کشورهای آفریقایی، اروپایی و آسیایی بیماری بصورت آندمیک وجود دارد.

 در ایران نیز در سال های اخیر بیماری در استانهای مختلف کشور از جمله سیستان  و بلوچستان ، اصفهان، گلستان و خراسان رضوی (حتی نیشابور) دیده شده است.

مشاغل در معرض خطر

     مشاغلی که بیشتر در معرض خطر می باشند:

قصاب ها و کارگران کشتارگاهها( از همه بیشتر): به روایت آمار ،  زنان خانه دار ، دامداران و ....

تعاریف بیماری

—      تعریف مورد مشكوك  CCHF: شروع ناگهانی تب ، درد عضلات ، خونریزی یكی ازعلائم اپیدمیولوژیك

عــلائم ا پیدمیولوژیك :  

1 ـ سابقه  گزش با كنه یا له كردن كنه بادست 

2 ـ تماس مستقیم با خون تازه یا سایر بافتهای دامها و حیوانات بیمار

3 ـ تماس مستقیم با خون ، ترشحات یا موا د دفعی بیمار قطعی یا مشكوك به CCHF

4 ـ اقامت یا مسافرت در یك محیط روستایی كه ا حتمال تماس با دامها یا كنه ها وجود داشته است

 

 

 

راههای پیشگیری:

1-     گوشت مصرفی خود را از قصابی های پروانه دار تهیه نمایید، زیرا گوشت موجود در این مغازه ها قبل از عرضه در بازار مراحل پیش سرد ( نگهداری در دمای 8-4 درجه ) را در گشتارگاه گذرانده اند.

2-     در صورتی که از سلامت گوشت  و یا جگر خریداری شده مطمئن نیستید قبل از تکه تکه کردن، آنها را به مدت 24 ساعت در دمای یخچال (8-4درجه) قرار دهید و سپس نسبت به تکه تکه کردن آنها اقدام نمایید.

3-     از مصرف گوشت و جگر خام و یا نیم پز پرهیز کنید .

4-     .هنگام تکه تکه کردن گوشت حتما از دست کش استفاده نمایید.

5-     در صورت مشاهده عرضه گوشت توسط دست فروشان مراتب را به سامانه شکایات بهداشتی با شماره تلفن 190 اعلام نمایید.

6-     در صورت مسافرت به مناطق روستایی اقدامات حفاظت فردی جهت جلوگیری از گزش کنه شامل: استفاده از پیراهن آستین بلند، شلوار بلند، چکمه، دستکش در هنگام تماس با دام را رعایت نمایید.

7-     از له کردن کنه با دست به شدت پرهیز کنید.

8-     عدم جداسازی کنه با دست بدون دستکش از بدن دام

 در صورت مشاهده کنه روی بدن چنانچه قصد جدا کردن کنه را دارید به هیچ عنوان کنه را با دست را هر وسیله دیگر نکشید زیرا این کار باعث باقی ماندن ضمایم دهانی کنه در پوست و موجب ایجاد عفونت می شود.برای این کار کافی است مقداری الکل، روغن، پارافین روی کنه بریزید چون این مواد مانع تنفس کنه می شود کنه خود به خود از پوست جدا می شود.

9-     ذبح دام در کشتارگاههای مجاز

10-استفاده از وسایل ایمنی شامل: کلاه، عینک، ماسک، روپوش، پیش بند پلاستیکی، دستکش و چکمه در هنگام ذبح دام

11-تعویض لباس، جکمه و دستکش پس از تماس با دام و شتشوی آنها

12-استفاده از وسایل ایمنی در هنگام تماس با موارد مشکوک CCHF بخصوص اگر همراه با خونریزی باشد شامل:

کلاه ، عینک، ماسک، گان، پیش بند پلاستیکی ، دستکش و چکمه یا روکفشی

موارد مشکوک را به صورت تلفنی به مرکز بهداشت اطلاع دهید.

تلفن مستقیم : 43332604-43355338-051

تلفن: 18-43334615-051: اداره  پیشگیری و مبارزه با بیماریها