روغن حیوانی بهتر است یا روغن نباتی؟

روغن حیوانی بهتر است یا روغن نباتی؟

امروزه سوالهای زیادی در مورد چربی غذا مطرح می شود. آیا بهتر است غذا کم چرب، پرچرب یا کاملا بدون چربی باشد؟ پاسخ این است، که خوردن چربی با غذا ضروری است چون بدون چربی، هضم و جذب دیگر عناصر غذایی مختل می شود. پس سوال مهمتر این است، چه مقدار چربی و از چه نوع چربی برای سلامتی لازم است؟

غشاء سلولی و انواع هورمون ها عمدتا از چربی ساخته شده است. چربی فرایند جذب غذا را کندتر می کند و ما دیرتر احساس گرسنگی می کنیم. علاوه بر این، چربی در بدن حامل ویتامین هایی است که فقط در چربی حل می شود (از جمله ویتامین آ و د) و نیز چربی تسهیل کننده جذب انواع املاح معدنی و شماری دیگر از فرایندهای طبیعی بدن محسوب می شود.

بر اثر تبلیغات وسیع صنایع غذایی، نظریه درست امروزه این است که باید مصرف چربی را به حداقل رساند. بویژه "چربی اشباع" که منشا ء حیوانی دارد. همچنین، این چربی ها(حیوانی) متهم به داشتن کلسترول هستند که آنها را دوچندان مضر جلوه می دهد. اما حقیقت چیز دیگری است. ارتباط نادرست بین مصرف چربی اشباع و کلسترول در غذا از یک سو و بروز بیماریهای قلبی و عروقی از سوی دیگر در اواخر 1950 توسط محققی به نام آنسل کیز (Ancel Keys) مطرح شد و "تئوری لیپید" نام گرفت.

متخصصینی كه به تغذیة كم چرب باور دارند، غالبأ به پژوهش دیگری كه به نام " Lipid Research Clinics Coronary Primary Prevention Trial " معروف است نیز استناد می كنند. تمامی شركت كنندگان در این آزمایش با غذاهایی تغذیه می شدند كه عاری از چربی اشباع و یا كلسترول بالا بود. این مطالعه اساسأ برای سنجش تاثیر دارویی ضد كلسترول بود. نتیجه اعلام شده این بود كه میزان بیماری های قلبی در میان افرادی كه ازاین دارو استفاده كردند 24 درصد كاهش یافت و مرگ و میر از بیماری های غیر قلبی (مثل سرطان، سكته مغزی،خشونت و خودكشی) افزایش یافت.

شواهد میدانی در واقع حاكی از ضروری بودن چربی حیوانی برای سلامتی است. پس بر اساس شواهد علمی موجود، نظریاتی كه ما در مجلات آشپزی و نشریات تخصصی در تشویق استفاده از محصولات غذایی كم چرب و كم كلسترول می خوانیم مطلقا نادرست است.

متاسفانه، امروزه روغن هیدروژنه به نام غذایی رژیمی و سلامت زا تبلیغ می شود. به طور كلی، پر طرفدار بودن روغن نباتی نشانة پیروزی تبلیغات بر عقل سلیم است. اما واقعیت انكارناپذیر این است كه امروزه، بهترین دفاع در برابر بسیاری از بیماری ها، دوری جستن از روغن نباتی است.

ملیحه نوری

عضو هیئت علمی گروه بهداشت

دانشگاه علوم پزشکی نیشابور