مضرات تلفنهای همراه
مضرات تلفنهای همراه
زندگی امروزه در کره زمین درواقع غوطهور شدن در دریایی از میدانهای الکترومغناطیسی است. در قرن گذشته این محیط طبیعی به دلیل حضور طیف وسیع و در حال گسترش میدانهای مصنوعی الکترومغناطیسی به شدت تغییر کرده است. استفاده از فنّاوری در کشورهای پیشرفته و واردات آن به کشورهای درحالتوسعه باعث شده تا استفادهکنندگان آن در معرض آثار سوء و عوارض بهداشتی ناشی از آن قرار گیرند. یکی از محصولات مهم فنّاوری بهکارگیری امواج الکترومغناطیس در بخشهای مختلف صنعتی، علمی، پزشکی و لوازمخانگی است. امواج ماکروویو از امواج الکترومغناطیسی هستند که محدوده فرکانسی آنها از MHZ 30 تا GHZ 300 میباشد و دارای طولموج mm 1 تا m 1 میباشند. فرکانس، توان، شدت میدان الکتریکی و شدت میدان مغناطیسی از پارامترهای مهم امواج ماکروویو میباشند.
کاربردهای امواج ماکروویو عبارتاند از: رادیو FM و تلویزیون (MHZ 30 تا MHZ 300)، تلفن (MHZ 900)، اجاقهای ماکروویو (MHZ 2450)، رادارها (MHZ 300 تا GHZ 30) و ماهوارهها (GHZ 30 تا GHZ 300). مطالعات گذشته ثابت کردهاند که امواج ماکروویو میتوانند آثار زیانبار بیولوژیکی متناسب با شدت میدان، فرکانس، طولموج و مدت مواجهه ایجاد کنند. و به همین دلیل ترس از امراض ناشناخته، آسیب به چشم (کاتاراکت)، دستگاه تولیدمثل، اثر سوء بر سلولهای کبدی، تغییر الگوی خواب انسان، تغییر در فعالیت نورونهای سلولهای مغزی و سیستم اعصاب مرکزی موجب نگرانی عموم مردم و انگیزه تحقیقاتی مراکز علمی جهان شده است.
به دلیل اینکه امروزه کاربرد آنتنهای BTS بهطور روزافزونی در حال افزایش است (آنتنهایی که تولیدکننده امواج ماکروویو در محدوده فرکانسی 900 تا 1800 مگاهرتز هستند)، بسیاری از مردم به دلیل مجاورت با این آنتنها، در معرض مواجهه با تشعشعات الکترومغناطیس ناشی از آنها قرار میگیرند. استفاده از امواج ماکروویو با فرکانس 900 مگاهرتز در تلفنهای همراه و نیز رشد روزافزون کاربران این محصول، انسان را در مواجهه بیشتر با این امواج قرار داده است.
از سوی دیگر یک اختلاف اساسی بین مواجهه با تلفنهای همراه و مواجهه با امواج منتشره از آنتنهای BTS وجود دارد، که تاکنون موردتوجه قرار نگرفته است. زیرا مواجهه با امواج تلفنهای همراه غیردائمی و معمولاً به مدت کم است، درصورتیکه مواجهه با امواج آنتنهای BTS میتواند 24 ساعته و برای سالها نیز ادامه داشته باشد.
در طول دهههای اخیر، استفاده از تلفن همراه بهطور چشمگیری افزایش یافته است. بااینحال با توسعه هر تکنولوژی برخی از نگرانیهای بهداشتی بوجود میآید و تلفنهای همراه از این قضیه مستثنی نیستند. توسعه و استفاده فوقالعاده از سرویسهای مخابراتی سیار در دهه گذشته، میزان امواج الکترومغناطیس رادیو فرکانس در معرض مواجهه را در زندگی روزمره به شدت افزایش دادهاند. همزمان با افزایش استفاده از تلفن همراه، نگرانیها راجع به اثرات زیانبار تلفن همراه بر سلامت انسان نیز افزایش یافته است.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) به عنوان بخشی از اساسنامه خود برای حفاظت از بهداشت عمومی در سال 1996 پروژه بینالمللی EMF را برای دستیابی به شواهد علمی از اثرات احتمالی فرکانسهای الکترومغناطیسی در محدوده 30HZ تا 300 GHZ منتشر کرد. علیرغم اینکه یک دهه تحقیق و پژوهش در این زمینه صورت گرفته است، همچنان پتانسیل آثار سوء تشعشعات الکترومغناطیس بحثبرانگیز باقی میماند. تلفنهای همراه تشعشعات الکترومغناطیس رادیو فرکانس(RF-EMW) در محدوده فرکانسی 880 تا 2200 هرتز منتشر میکنند که میتواند توسط بدن انسان جذب شود. لذا لزوم توجه به این موضوعات و رعایت احتیاط لازم در خصوص استفاده از تلفن های همراه امری بسیار مهم و حائز اهمیت می باشد.
جواد ساجدی فر
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
