سرطان دهانه رحم یا سرویکس (Cervical cancer)

سرطان دهانه رحم یا سرویکس (Cervical cancer)

سرطان دهانه رحم یا سرویکس یکی از سرطان های مهم در زنان می باشد. سرطان دهانه رحم سومین نوع سرطان شایع قابل تشخیص در جهان است.

سبب شناسی

         از فاکتورهای مهم ایجاد سرطان دهانه رحم آلودگی به ویروس پاپیلومای انسانی (Human papillomavirus) یا  HPV می باشد. این ویروس سلول های اپیتلیوم پوست و غشاهای مخاطی را آلوده می کند و سبب ایجاد زگیل های متنوع در پوست به خصوص در کودکان و یا زگیل های تناسلی و سرطان های خوش خیم و یا بد خیم در بزرگسالان می شود.

 پاپیلوما ویروس ها دارای سویه های متنوعی می باشند، مهمترین سویه هایی یا ریسک بالا که در سرطان سرویکس نقش دارند شامل سویه های HPV16, 18, 31, 33, 45, 55-58 می باشند و سویه های HPV6 و HPV11 دارای ریسک کمتری در ایجاد سرطان می باشند. راه انتقال پاپیلوما ویروس های موثر در ایجاد سرطان سرویکس از طریق تماس جنسی و وجود زخم یا ضایعاتی در پوست نواحی تناسلی که ویروس بتواند به لایه لامینا وارد گردد، می باشد. پاپیلوما ویروس ها به علت اینکه فاقد پوشش بر سطح خارجی خود (کپسید) می باشند نسبت به شرایط محیطی مقاوم اند و برای مدت طولانی عفونی زا می مانند.

علت ایجاد سرطان

پاپیلوما ویروس ها دارای دو پروتئین E6 و E7 می باشند که این دو پروتئین سبب مهار و غیر فعال کردن پروتئین های ضد سرطانی سلولی P53 و ریتینوبلاستوما می شوند، همچنین این ویروس ها بعد از آلوده کردن سلول های بدن، ژنوم خود به هسته سلول میزبان جهت تکثیر و ایجاد سلول های دختری جدید انتقال می دهند. در طی تکثیر ویروس ممکن است ژنوم ویروس به داخل ژنوم میزبان الحاق یابد که طی این فرآیند مقداری از ژن های ویروسی مانند E2 از بین می رود که در این حالت سبب تولید بیش از حد دو پروتئین E6 و E7 می گردد که در طی مدت زمانی سبب تغییر سلول ها و سرطانی شدن آنها می گردد.

تشخیص

بهترین روش تشخیص زود هنگام انجام آزمایش های پاپ اسمیر و مولکولی مانند PCR می باشد.

درمان و پیشگیری

در مراحل اولیه بیماری با بیوپسی مخروطی یا هیسترکتومی ابدومینال و در مراحل بعدی سرطان سرویکس استفاده از روش های پرتودرمانی رادیکال، شیمی درمانی و یا جراحی می باشد. بهترین راه پیشگیری استفاده از واکسن های گارداسیل یا سرواریکس که حاوی سویه های با ریسک بالای پاپیلوما به خصوص در دختران قبل از شروع فعالیت جنسی می باشد.

منابع

Harrison's principles of internal medicine, 19th. ed, 2015

Cervical Cancer Prevention and Early Detection. Cancer. Archived from the original on 2015.

Cervical Cancer Symptoms, Signs, Causes, Stages & Treatment. medicinenet.com.

Marrazzo JM, Koutsky LA, Kiviat NB, Kuypers JM, Stine K (2001). "Papanicolaou test screening and prevalence of genital human papillomavirus among women who have sex with women". Am J Public Health.

دکتر هادی فاضل

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور