زیتون و سودمندی های آن
زیتون با نام انگلیسی (Olive) و نام علمی(Olea europaea) شامل 20 گونه درختان کوچک از زیتونیان بوده و در جهان کهن پراکندگی گسترده ای دارد .
نام « زیتون» شش بار در قرآن کریم ذکر شده است ؛ در سوره مومنون بهطور غیر مستقیم از آن به عنوان درختی که دارای روغن است ، یاد شده است . علاوه براین ، خداوند در سوره تین به این میوه معجزه گر قسم خورده است (والتِّینِ والزیتُونِ = قسم به انجیر و زیتون) . همین کافی است که مطمئن شویم این میوه در کنار طعمی خاص و منحصر به فرد ، خواص شگفت انگیزی هم دارد.
محصولات
روغن زیتون را از میوه درخت زیتون استخراج میکنند که دارای مقدار زیادی چربی اشباع نشده است . روغن به وسیله خرد کردن کامل زیتون و جدا کردن روغن به وسیله روش های مکانیکی یا شیمیایی تولید می شود
زیتون پرورده : زیتون پَرورده ، گونهای خوراک تهیهشده از زیتون و مواد دیگر است . زیتون پرورده ویژه شمال ایران است . از زیتون پرورده بیشتر به عنوان چاشنی کنار غذای اصلی استفاده میکنند
سودمندی های زیتون و روغن آن
·حاوی میزان زیادی روغن غیراشباع مونو و حاوی مواد شیمیایی گیاهی است که باعث کاهش کلسترول و خطر ابتلا به سرطان میشود .
·حاوی میزان زیادی آنتی اکسیدان است .
·دوام و مدت نگهداری آن نسبت به روغنهای دیگر بیشتر است و حتی میتوان آن را فریز کرد .
· مصرف روغن زیتون خطر سرطان سینه را کاهش میدهد پژوهشگران به زنان توصیه میکنند که در رژیم غذایی خود از زیتون و روغن آن استفاده کنند .
·از جمله فواید دیگر ، ملین بودن آن و نرم کردن عضلات و آرام بخشی درد استخوان است . همچنین روغن زیتون به موها نرمی و لطافت خاصی میبخشد و باعث تقویت مو میشود . عصاره زیتون برای چین و چروک پوست بسیار مفید است و باعث لطافت و نرمی و شادابی پوست صورت میشود .
. اخیراً دارویی بنام زیتونکس در ایران تولید شده است که از عصاره برگ زیتون تهیه شده است و برای درمان تبخال از آن استفاده می شود .
· روغن زیتون ، سوزش و درد ناشی از سوختگی را تسکین داده و از بروز تاول جلوگیری میکند . کمپرس پوست در موارد آفتابسوختگی ، سرمازدگی ، گزش مار ، عقرب و حشرات با روغن زیتون سبب تسکین درد و سوزش و التیام میشود .
.زیتون نقرس و رماتیسم را درمان می کند .
·ماساژ پوست سر با روغن زیتون سبب تقویت پوست و مو گشته و شوره سر را برطرف کرده و موهای سپید شده را سیاه میکند .
·چند قطره روغن زیتون سریعاً خارش و سوزش چشم و پلک را تسکین داده و آبریزش چشم را برطرف ساخته و قوه بینایی را تقویت میکند .
·مخلوط مساوی روغن زیتون و گلیسیرین نیز نقش مفیدی در معالجه پوست پای ترک خورده ، درمان شوره سر و ریزش مو ، جلوگیری از سفیدی مو دارد .
· پوست و برگ درخت زیتون دارای خاصیت تب بر است .
·تحقیقات نشان داده که مصرف روزانه دو قاشق غذا خوری (۲۳ گرم) روغن زیتون ، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش میدهد که این امر، به دلیل وجود چربیهای اشباع نشده در این روغن است . بنابراین برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری ، بهتر است که به جای چربیهای اشباع شده از روغن زیتون استفاده شود تا میزان مصرف کالری روزانه از حد لازم بیشتر نباشد .
. روغن زیتون دفع کننده سنگ کیسه صفرا است برای این منظور باید آنرا با آبلیمو مصرف کرد .
· روغن زیتون برای رفع سرفههای خشک مفید است .
. روغن زیتون بهترین روغن برای پختوپز است زیرا در اثر حرارت خراب نمیشود.
.بهترین نوع آن سبز رسیده و پرورده است . اگر همراه غذا خورده شود (نه پیش یا پس از غذا) مقوی معده و اشتها آور است.
مضرات
توجه داشته باشید مصرف زیاد میوه زیتون سبب لاغری، بیخوابی و اختلالات تنفسی میشود.
منصوره فتحانی
هیئت علمی دانشکده علوم پزشکی نیشابور



