تقویم روز
امروز پنج شنبه 24 بهمن ماه 1404 ساعت 06:06 ق ظ

تفاوت الکل اتانول و متانول

معاون غذا و دارو دانشکده علوم پزشکی نیشابور در گفتگو با وبدا بیان کرد: صحبت از دو محلول به نام اتانول و متانول است که ظاهراً تنها تفاوت شان در حروف اول نوشتاری آن‌هاست، ولی در باطن یکی از آن‌ها سمی و آسیب رسان است و دیگری با درصد خاصی از غلظت می‌تواند درجهت ضدعفونی کردن دست‌ها استفاده شود.

محلول "اتانول" چیست؟ 

اتانول یا الکل اتیلیک با فرمول C2H5OH ترکیب شیمیائی با بوی خاص و آتش‌گیری است. این الکل همان ماده‌ای است که در نوشیدنی‌های الکلی با درصد‌های مختلف پیدا می‌شود. علاوه بر این در صنایع مختلف کاربرد فراوان دارد. اتانول به دلیل نقطه انجماد پائین در صنعت ضدیخ‌سازی استفاده می‌شود. حلال بسیار خوبی است و در صنعت عطرسازی، رنگ سازی استفاده می‌شود. محلول ۸۵٪ – ۷۰ آن به عنوان محلول ضدعفونی‌کننده کاربرد دارد. اتانول با تغییر دادن پروتئین و حل کردن چربی، میکرو ارگانیسم‌های آن‌ها را از بین می‌برد. البته این عمل فقط در برابر باکتری‌ها و ویروس‌ها و قارچ‌ها مؤثر است. 

محلول "متانول" چیست؟ این ماده به صورت محدود به عنوان سوخت در موتور‌هایی با سیستم احتراق داخلی استفاده می‌شود. متانول اثرات مخربی روی بینائی دارد و از راه پوست جذب می‌شود. فوق‌العاده قابل احتراق است، اما در دمای محیط آتش نمی‌گیرد. متانول ماده‌ای سمی است و نوشیدن آن موجب نابینایی و حتی مرگ می‌شود. هنگام استفاده از متانول باید از ماسک و دستکش استفاده کرد، چون از طریق تنفس و پوست وآشامیدن نیز می‌تواند جذب شود.

دکتر مجید شادکام گفت: ‌نمی‌توان از متانول (الکل صنعتی) بجای اتانول (الکل سفید) به منظور ضدعفونی کردن استفاده کرد،چون متانول در بین الکل ها، ضعیف‌ترین خاصیت میکروب کشی را دارد؛ لذا به ندرت بدین منظور استفاده می‌شود. علاوه براین، متانول از طریق پوست، دستگاه تنفسی، دستگاه گوارشی می‌تواند جذب شود و در بدن انسان به متابولیت‌های سمی فرمالدهید، فرمات (اسید فرمیک) و CO۲  تبدیل شود. نه تنها متانول به شدت سمّی است بلکه کمترین خاصیت ضدعفونی رو بین الکل‌ها دارد که می‌تواند سبب بروز عوارضی همچون درماتیت (التهاب پوست)، آسیب چشمی از جمله کوری، نارسایی کلیه، کما و مرگ شود.

مسمومیت، غالبا به دلیل مصرف تصادفی محصولات حاوی متانول رخ می‌دهد یا زمانی که آن را به عنوان یک جایگزین اتانول به صورت غلط مصرف کنند. دوز کشنده در انسان بطور دقیق مشخص نشده، ولی در رنج ۱-۰/۳ گرم بر کیلوگرم گزارش شده است. متانول را نباید برای ضدعفونی سطوح استفاده کرد.

وی افزود: همیشه لازم نیست برای پیشگیری از شیوع کرونا با الکل دست‌های خود را ضدعفونی کنیم،از آنجایی که اتانول (الکل سفید) می‌تواند برای ضدعفونی کردن دست‌ها گزینه خوبی باشد، اما بیشتر زمانی توصیه می‌شود که این ماده درصورت نبود دسترسی به آب و صابون و شوینده‌های دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

بعضی افراد، با وسواس بعد از شست‌وشو با آب و صابون، مجددا الکل و ژل به دست خود می‌زنند که باید بدانند این‌کار به جز حساس کردن پوست دست خود، آن‌چنان تاثیر مثبتی درجهت ضدعفونی شدن ندارد و صرفا شست‌وشوی مداوم دست‌ها بعد از هر تماس به اشیا و سطوح آلوده توصیه می‌شود.

در پایان دکتر مجید شادکام راه های تشخیص متانول از اتانول را گفت:

1-تست بو: متانول بوی پشم گوسفند می دهد.

2-تست شعله: اگر مقداری با یک گوش پاک کن پودر اسید بوریک روی مقداری متانول 2 سی سی بریزیم و کبریت بزنیم شعله حاصل سبز رنگ می باشد ولی این تست در مورد اتانول نوک شعله زرد و بقیه شعله آبی می باشد.

پیوند های مفید