نشانه های کمبود پروتئین در بدن را بشناسیم

نشانه های کمبود پروتئین در بدن را بشناسیم

جزئیات

مجموعه: مجموعه اخبار معاونت غذا و دارو

نوشته شده در چهارشنبه, 07 شهریور 1397 13:21

بازدیدها: 303

میزان مصرف روزانه پروتئین به ترتیب برای زنان و مردان بزرگسال ۴۶ و ۵۶ گرم در روز توصیه می گردد. در صورتی که به هر دلیلی از جمله گیاه خواری و یا رژیم‌های غذایی محدود کننده دیگر مصرف پروتئین در غذا  کاهش یابد به کمبود شدید یا خفیف پروتئین دچار می‌شوید. بنابراین با توجه به اهمیت این موضوع بهتر است با نشانه های کمبود پروتئین آشنا شوید .

نشانه های کمبود عبارتند است از :

احساس گرسنگی در اکثر مواقع 

افزایش اشتها می‌تواند نشان دهنده این باشد که میزان کافی پروتئین در رژیم غذایی وجود ندارد. در این زمان میل فرد به مصرف پروتئین به حدی قوی است که تا زمان دریافت حجم کافی پروتئین میل به خوردن دارد و در نتیجه بیش از آنچه لازم است غذا می‌خورد.

از دست دادن حجم عضلانی 

فرآیند حفظ قدرت ماهیچه‌ای و حمایت از بازیابی آن بدون وجود آمینواسیدهای کافی سخت خواهد بود. در صورتیکه رژیم غذایی فاقد میزان کافی آمینواسید باشد بدن برای تامین این آمینواسیدها از رشته‌های عضلانی، اقدام به تجزیه ماهیچه‌ها می‌کند.

مرتب بیمار شدن 

مطالعات نشان می‌دهد سیستم ایمنی در نبود میزان کافی پروتئین شرایط سختی را متحمل می‌شود زیرا این کمبود به از دست رفتن سلول‌های T در بدن منجر می‌شود که در حفظ بدن در برابر باکتری‌ها و ویروس‌ها اهمیت دارند. در این شرایط بدن در برابر عفونت‌ها آسیب پذیرتر می‌شود.

 ریزش مو 

مو از پروتئین بوجود می‌آید و به همین دلیل دریافت روزانه پروتئین ضروری است که میزان آن حداقل یک کف دست خوراکی‌های حاوی پروتئین در وعده صبحانه و نهار است.

ظرافت موها علاوه بر علل ژنتیکی می تواند به خاطر کمبود پروتئین باشد. در این صورت بدن شروع به«حفظ منابع» می کند و جلوی رسیدن پروتئین ارزشمند به موها و ناخن ها را می گیرد. به همین خاطر علائم مربوط به مو و ناخن شاخص های مهمی در تشخیص کمبود پروتئین به حساب می آیند.

علاوه بر این ارتباط ریزش مو با کمبود پروتئین شاید در ظاهر عجیب به نظر برسد ولی زمانی که با کمبود این ماده مواجه می شوید، بدن در حالت مقاومت و صرفه جویی قرار می گیرد و سعی می کند کمترین مقدار پروتئین را مصرف کند

ورم اندامها (دست‌ها و پاها )

 1-     دست های متورم - کمبود پروتئین عملکرد و ظاهر ماهیچه ها را تحت تاثیر قرار می دهد. علت این است که وقتی بدن از رژیم غذایی پروتئین کافی دریافت نمی کند، برای جبران به سراغ منابع دیگر در بدن می رود که یکی از اینها، لایه های ماهیچه ای است. بدون پروتئین ، حفظ تعادل آب بدن به هم خورده و بدن آب را به شیوه نادرستی ذخیره می کند و منجر بهEdema  می شود؛ وضعیتی که در آن آب بیش از حد زیر پوست جمع می شود و دست ها ورم می کنند چون بدن پروتئین را از بافت های این ناحیه مصرف می کند.

 2-     چشم های ورم کرده –کاهش میزان پروتئین پلاسمای خون منجر به حالتی به نام Oedema می شود. این کاهش پروتئین ممکن است توسط ریه ای ایجاد شود که به قدر کافی آهن دریافت نمی کند. در واقع کم خونی حاصل از کمبود آهن  برای ساختن هموگلوبین است که منجر به ایجاد ورم می شود.

 3-     گونه های پف آلوده -گونه های پف کرده می توانند ناشی از غدد بزاقی متورم باشند و عدم تعادل پروتئین - کربوهیدرات را به خوبی نشان دهند. این تورم ممکن است در هر مرحله ای از بیماری رخ بدهد و منجر به پژمردگی و افت این بافت گونه شود.

 پوست خشک 

کمبود پروتئین می تواند به خشک، شکسته و فَلسی شدن، تغییر رنگ و ایجاد لکه هایی شبیه به آفتاب سوختگی روی پوست منجر شود. آسیب دیدن پوست راه ابتلا به عفونت های قارچی مانند Candida را باز می کند.

ابهام ذهنی 
کمبود این ماده ضروری به کند شدن عملکرد مغز و افت عملیات شناختی منجر می شود. پروتئین در کمک رسانی به ارتباطات نورونی در مغز و در سراسر بدن نقشی اساسی دارد. خواب آلودگی در طول روز یا عصر که در واقع یک خستگی غیرمعمول تلقی می شود. این نوع خستگی تنها یک حالت جسمی نیست بلکه فقدان انگیزه ذهنی نیز می تواند با کمبود پروتئین مرتبط باشد.

احساس سستی 
احساس خستگی مفرط و سطح انرژی پایین علائم دیگر کاهش پروتئین است. وعده های غذایی غنی از پروتئین شامل سطوحی از آمینواسیدی به نام تیروسین هستند که انتقال دهنده های عصبی را که فعالیت، هوشیاری و انرژی را تقویت می کنند، ارتقا می دهند. وقتی بدن با کمبود پروتئین مواجه می شود، ماهیچه ها توانایی لازم را برای ترمیم و بازیابی توان خود بعد از انجام فعالیت ندارند.

مهندس الهه کارگزار

کارشناس معاونت غذا و داروی دانشکده علوم پزشکی نیشابور