انواع مواد غذایی عملگرا- مبحث دوم
انواع مواد غذایی عملگرا- مبحث دوم
1- غنی سازی به وسیله ویتامین و املاح
در رابطه با محصولات غنیشده به وسیله ویتامینها و املاح معدنی میتوان از محصولات قنادی و نوشیدنیهای میوهای غنیشده با کلسیم یا شیر غنیشده با کلسیم و اسید فولیک نام برد. براساس اطلاعات موجود، اسید فولیک یکی از مواد تغذیهای ضروری برای محافظت در برابر ناهنجاری ستون فقرات جنین است. اهمیت کلسیم نیز در تاثیر بر پوکی استخوان به اثبات رسیده و با رواج پوکی استخوان متناسب با افزایش تعداد افراد سالخورده در کشورهای توسعه یافته جذب بیشتر کلسیم بهوسیله غذاهای عملگرا در بازار میتواند کمک شایانی در حل این معضل باشد.
2- کاهش کلسترول
برخی از مواد در جلوگیری از جذب کلسترول که یک عامل تهدیدکننده در بیماریهای قلبی عروقی است، مؤثرند. این مواد شامل اسیدهای چرب امگا 3 و استرولهای گیاهی بوده که بهوسیله آنها محصولات متنوع عملگرا طراحی شده است.
محصولاتی مانند مارگارین حاوی استرهای اسید چرب گیاهی که برای کاهش جذب کلسترول طراحی شده یا تخم مرغهای غنی شده با امگا 3 بهوسیله غنیسازی غذای مرغ جزء این غذاها هستند.
3- فیبرهایی رژیمی
مصرف فیبرهای رژیمی یا همان ترکیبات غیرقابل هضم ساخته شده ازکربوهیدراتهای دیواره سلولی گیاهان همراه با لیگنین، سبب کاهش ابتلا به برخی از انواع سرطان میشود. برای مثال مصرف سبوس گندم سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ میشود.
4-پروبیوتیک، پری بیوتیک و سینبیوتیکها
پروبیوتیکها مکملهای زنده غذایی هستند که از مزایای سودمند آنها برقراری تعادل در فلور میکروبی روده است. البته پروبیوتیکها دارای مزایای زیادی شامل کاهش کلسترول خون، مقابله با برخی از انواع سرطان و کمک به سیستم ایمنی بدن نیز هستند. پروبیوتیکها در حال حاضر بهعنوان برترین محصولات غذایی عملگرا شناخته می شوند. پِرِبیوتیکها ترکیبات غذایی غیرقابل هضمی هستند که مصرف آنها موجب تحریک رشد و یا اصلاح فعالیت متابولیکی باکتریهای رودهای میشود و از این طریق موجب ارتقای سطح سلامتی فرد مصرف کننده خواهند شد. سینبیوتیک غذایی است که حاوی هر دو عامل پروبیوتیک و پریبیوتیک به صورت همزمان است.
5- آنتی اکسیدانها
سرطانها و سایر جهشهای ژنتیک میتوانند از طریق واکنشهای اکسایشی DNA به وسیله بهوجودآوردن رادیکالهای آزاد که یک اثر جانبی از متابولیسم هوازی است، اتفاق بیفتد. گیاهان و سلولهای حیوانات از ترکیباتی که اصطلاحا آنتی اکسیدان نامیده میشود برای بهدام انداختن و کم کردن اثر رادیکالهای آزاد استفاده میکنند و مانع از انجام واکنشهای مضر توسط آنها میشوند. آنتیاکسیدانها همچنین دارای خواص ضد بیماری قلبی عروقی، ضدبرخی از انواع سرطان، آسم، ورم مفاصل و اختلال بینایی هستند. آنتی اکسیدانها شامل ویتامینهای E، C، بتاکاروتن و برخی فیتوکمیکالها میشوند.
6- گیاهان سنتی و دارویی
اخیرا گیاهان سنتی و دارویی مانند: جین سینك، گوارانا و جینكو، عملكرد بالایی از جهت فیزیكی- روانی داشتهاند كه میتوان نسل جدیدی از غذاهای عملگرا را با عصاره گیاهان نامبرده و تركیباتی مانند كراتین، كافئین و تریپتوفان بهوجود آورد.
محصولات ارائه شده با مشخصات بالا شامل نوشیدنیها، آدامس و نوشابههای ورزشی هستند.
یكی از محصولاتی كه ادعای عملگرایی زیادی برای آن شده و طراحی آن با برند ورزشی است، آمینو اسید كازئین است كه به ساخت انرژی، كم كردن كلسترول، استحكام استخوان بندی و كمك به ساخت توده عضلانی در بدن میپردازد.
7- فیتوکمیکال ها
تهیه کننده : خانم دکتر محمدی مقدم عضو محترم هیئت علمی دانشکده علوم پزشکی نیشابور
