در سال 1960 برای اولین بار در جهان کروناویروس ­ها شناسایی و کشف شدند، این موجودات زنده غول پیکر متعلق به یك خانواده از ویروس­های پاکت­دار و دارای RNA تک رشته ای با منشا جانوری و متعلق به خانواده کروناویروس ها هستند (1). به طور کلی کروناویروس­ها در انسان یک بیماری تنفسی خفیف با علایم شبیه به سرماخوردگی و آنفلوآنزا ایجاد می کنند(1) و توانایی ایجاد بیماری شدید تنفسی و کشنده نیز در آنها به اثبات رسیده است (5) .

علایم کروناویروس جدید در ایران و جهان:

طبق گزارشات اخیر شایع ترین علائم در شروع بیماری شامل: تب، خستگی، سرفه خشک، تنگی تنفسی و بدن درد می باشد و علایم کمتر دیده شده شامل: سردرد، دل درد، اختلال حس بویایی و شنوایی، تهوع و استفراغ و اسهال می باشد(12, 11). تعداد کمی از بیماران نیز در ابتدا فقط علائم و مشکلات گوارشی را گزارش کردند، و در برخی افراد نیز اختلال در حس چشایی و بویایی نیز گزارش شده است(13). بیماران مبتلا به کووید 19 درجات شدیدی از اضطراب و کیفیت پایین خواب را تجربه می کنند. همچنین تعداد زیادی از بیماران آنوسمی (از دست دادن حس بویایی) را به عنوان تنها علامت اولیه در بیماران COVID_19 نشان داده اند، که احتمالا به دلیل تاثیر مستقیم نوروپاتی ویروس است(14). حدود 85 درصد افرادی که به خاطر کووید 19 بیمار بدحال هستند شمارش تنفسی پایینی دارند(15).

اقدامات پیشگیرانه و کنترل عفونت:

مداخلات جسمی برای قطع یا کاهش شیوع ویروس­ های تنفسی:

  • شستشوی مکرر با ضد عفونی کننده های جانبی یا بدون آن.
  • رعایت نکات بهداشتی و موانع صحیح برای کارکنان مراقبت های بهداشتی مانند: دستکش ،لباس و ماسک فیلتردار.
  • دوری از تماس مستقیم با افراد.
  • آموزش موثر برای کارکنان حوزه بهداشت و درمان.
  • آموزش استاندارد برای عموم مردم جامعه.
  • آموزش با تجسم ذرات معلق در هوا (16).

در نهایت اقدامات زیر هم جهت کاهش ابتلا به کووید19 یا کاهش انتقال و کنترل آن به دیگران توصیه می شود:

  • هنگام عطسه و سرفه، دهان و بینی باید با دستمال کاغذی و اگر در دسترس نبود با بازو پوشانده شود. در صورت استفاده از دستمال کاغذی باید آن را دور انداخته و دستمان را بشوییم.
  • شستن دست ها با آب و صابون حداقل برای 20 ثانیه و یا ماده ضد عفونی کننده الکلی، مخصوصا بعد از رفتن به توالت، قبل از غذا خوردن و بعد از عطسه و سرفه انجام شود. و جهت خشک کردن دست ها باید از دستمال کاغذی یا دستگاه دست خشک کن اتوماتیک استفاده کرد.
  • بر طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی، به افرادی که دارای علائم سرفه و عطسه هستند توصیه می شود تا از ماسک استفاده نمایند. ماسک ها تنها زمانی موثر هستند که همراه با شستن دائمی دست ها با آب و صابون یا ضد عفونی کننده های مخصوص دست حاوی الکل باشند. قبل از زدن ماسک دست ها باید کامل با مورد فوق شست و شو داده شوند. سپس ماسک باید به گونه ای بر روی دهان و بینی پوشانده شود تا فاصله ای بین صورت و ماسک وجود نداشته باشد. در صورتی که ماسک حالت مرطوب یا نم دار به خود گرفت باید تعویض شود.

با توجه به احتمال قابلیت انتقال کروناویروس های مختلف از حیوانات به انسان ها و جهت جلوگیری از این انتقال، از تماس مستقیم با حیوانات موجود در بازار و سطوحی که در تماس با این حیوانات هستند باید اجتناب کرد و همچنین از خوردن محصولات دامی و حیوانی خام یا نیم پخته نیز باید اجتناب کرد(17).

 

محمد سیاوشی

عضو هیأت علمی دانشکده علوم پزشکی نیشابور

References

1. Vahdat K, Amini A, Najafi A, Mj H. A Review of Novel Coronavirus, cause of Middle East Respiratory Syndrome. ISMJ. 2014;16.

2. WHO. Novel Coronavirus–China 2020 [updated 1 Feb 2020. Available from: https://www.who.int/csr/don/12january-2020-novel-coronavirus-china/en/.

3. Li Q, Guan X, Wu P, Wang X, Zhou L, Tong Y, et al. Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus–Infected Pneumonia. New England Journal of Medicine. 2020;382(13):1199-207.

4.  CDC. 2019 Novel coronavirus W, China. 2020. https://www.cdc.gov/ coronavirus/2019-nCoV/summary.html. Accessed 1 Feb 2020.  [

5.   Balboni A, Battilani M, Prosperi S. The SARS-like coronaviruses: The role of bats and evolutionary relationships with SARS coronavirus. The new microbiologica. 2012;35:1-16.

6. Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, et al. A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019. New England Journal of Medicine. 2020;382(8):727-33.

7. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet (London, England). 2020.

8.Li J-PO, Lam DSC, Chen Y, Ting DSW. Novel Coronavirus disease 2019 (COVID-19): The importance of recognising possible early ocular manifestation and using protective eyewear. British Journal of Ophthalmology. 2020;104(3):297-8.

9.  Gorbalenya AE, Baker SC, Baric RS, de Groot RJ, Drosten C, Gulyaeva AA, et al. <em>Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus</em>: The species and its viruses – a statement of the Coronavirus Study Group. bioRxiv. 2020:2020.02.07.937862.

10.  Farnoosh G, Alishiri G, Hosseini Zijoud SR, Dorostkar R, Jalali Farahani A. Understanding the Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and Coronavirus Disease (COVID-19) Based on Available Evidence - A Narrative Review. Journal of Military Medicine. 2020;22(1):1-11.

11. Stone J. There’s an unexpected loss of smell and tastein coronavirus patients. Forbes. March 20 hwfcsJtt.

12.  Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, et al. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus–Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. 2020;323(11):1061-9.

13.  Yu P, Zhu J, Zhang Z, Han Y. A Familial Cluster of Infection Associated With the 2019 Novel Coronavirus Indicating Possible Person-to-Person Transmission During the Incubation Period. The Journal of Infectious Diseases. 2020.

14.  Karimi-Galougahi M, Raad N, Mikaniki N. Anosmia and the Need for COVID-19 Screening during the Pandemic. Otolaryngology–Head and Neck Surgery.0(0):0194599820925056.

15. Bermejo-Martin J, Almansa R, Menéndez R, Méndez R, Kelvin D, Torres A. Lymphopenic community acquired pneumonia as signature of severe COVID-19 infection. Journal of Infection. 2020;80.

16. Jordan V. Cochrane Corner: Coronavirus (COVID-19): infection control and prevention measures. Journal of Primary Health Care. 2020;12:96.

17.  Tavakoli A, Vahdat K, Keshavarz M. Novel Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): An Emerging Infectious Disease in the 21st Century. Iranian South Medical Journal. 2020;22(6):432-50.