تقویم روز
امروز دوشنبه 18 آذر ماه 1398 ساعت 14:06 ب ظ

مصرف دارو در دوران شیردهی

برخلاف یک باور رایج، مصرف اغلب داروها در زمان شیردهی برای نوزاد بی‌خطر است چرا که به طور معمول دوز ناچیزی از دارو از طریق جریان خون مادر به شیر منتقل می‌شود. شیر مادر بهترین گزینه تغذیه‌ای برای نوزاد است، با این حال درصورتی که مادر مجبور به مصرف دارو در دوران شیردهی باشد ممکن است پرسش‌هایی در مورد تاثیرات احتمالی دارو بر ترکیبات شیر مطرح شود.

مطالعات نشان داده است که تقریبا تمامی داروها که در جریان خون وجود دارند تا حدودی وارد شیر مادر می‌شوند اما مقدار نفوذ اغلب داروها به شیر مادر بسیار پایین است و نمی‌تواند خطر جدی را متوجه نوزادان کند، اگرچه تعداد محدودی دارو وجود دارد که مصرف آن‌ها در این دوران توصیه نمی‌شود چرا که سلامت نوزاد را به خطر انداخته و لازم است داروهای جایگزین پیشنهاد شود.

 این داروها شامل داروهای ضدسرطان، داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، داروهای رادیواکتیو، تعدادی از داروهای اعصاب و روان مثل لیتیوم و کلوزاپین است.

تعدادی دارو وجود دارد که مصرف آن در مقادیر استاندارد و معمول، در دوران شیردهی بی‌خطر خواهد بود، اما در نظر داشته باشید برای مصرف هرگونه دارو در این دوران با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.

تشخیص این موضوع که در هنگام مصرف کدام دارو ها بایستی شیردهی قطع شود، برعهده داروساز و پزشک می باشد.

پزشکان همچنین در بررسی‌های خود به سن و وضعیت سلامت نوزادان و چگونگی تاثیر داروهای موجود در شیر مادر بر آنان پرداخته و متوجه شدند که داروهای مصرفی مادر که وارد شیر شده بیشترین آسیب را به نوزادان نارس، نوزادانی که به لحاظ پزشکی در وضعیت پایداری قرار ندارند و نوزادانی که دچار مشکلات کلیوی هستند، وارد می‌کند.

این خطر برای نوزادان شش ماهه و بالاتر که از وضعیت مطلوب جسمی برخوردارند و بدن آنان این قابلیت را دارد تا داروها را در سراسر بدن جابجا کند، کمترین میزان است.

 علاوه بر این، یک سال پس از زمان شروع شیردهی به دلیل کاهش میزان شیر مادر، میزان داروی کمتری به شیر منتقل می‌شود.

مصرف کلیه آنتی بیوتیک ها ( ضد میکروبی، ضد قارچی و حتی ضد ویروسی) در دوران شیردهی مجاز است زیرا مقدار بسیار کمی از این داروها در شیر مادر ترشح می شوند و مدت مصرف آنها هم اصولاً کوتاه مدت و بیشتر از 14- 10 روز نیست.

در صورت لزوم تجویز دارو برای مادر شیرده، با مصرف آن دارو بلافاصله پس از نوبت شیردهی، می توان تماس شیرخوار را با دارو به حداقل رساند.

از میان مسکن ها، داروی استامینوفن و ایبوپروفن به دلیل ترشح بسیار کم در شیرمادر و بی خطر بودن در نوزادان، داروی انتخابی می باشد.

بهترین داروی ضد حساسیت (آنتی هیستامین) در این دوران، دارویی است که کمترین اثر خواب آوری و کاهش شیر مادر را داشته باشد. داروی انتخابی معرفی شده، لووسیتریزین و پس از آن فکسوفنادین، سیتریزین و لوراتادین است. سایر آنتی هیستامین ها به صورت تک دوز در هنگام خواب و پس از آخرین شیردهی مجاز است.

مصرف اغلب دارو های مرتبط با تیروئید در مادران شیرده بلامانع است. ولی برای احتیاط بهتر است هر چند مدت یک بار تست های تیروئیدی را در شیرخوار انجام داد.

قرص های ضد بارداری حاوی استروژن باعث کاهش تولید شیر و کاهش مدت شیردهی می شود بنابراین قرص های ضد بارداری حاوی پروژسترون، بهترین انتخاب برای مادران شیرده می باشند.

در سرماخوردگی های غیر عفونی بهتر است مادر شیرده، علائم بیماری (نظیر آبریزش بینی، عطسه و...) را تا حد ممکن تحمل نماید.

دکتر ویدا چوپانکاره

کارشناس امور دارو فرآورده های بیولوژیک و مواد

پیوند های مفید