گفتوگو با دکتر زهرا دستجردی، مدیر گروه پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
❓ چرا روزهداری در بیماران دیابتی نیازمند دقت و مشورت پزشکی است؟
▫️روزهداری یکی از آموزههای دینی و معنوی است که بسیاری از افراد تمایل به انجام آن دارند؛ اما در بیماران مبتلا به دیابت، تغییر در الگوی تغذیه و زمان مصرف داروها میتواند موجب افت شدید یا افزایش خطرناک قند خون شود. بنابراین انجام روزه باید حتماً با نظر پزشک و ارزیابی وضعیت سلامت فرد صورت گیرد.
❓ پیش از آغاز ماه رمضان بیماران دیابتی چه اقداماتی باید انجام دهند؟
▫️مشاوره با پزشک برای بررسی وضعیت کنترل قند خون، نوع داروها و خطرات احتمالی ضروری است. دوز و زمان مصرف داروهایی مانند متفورمین یا انسولین ممکن است متناسب با وعدههای سحر و افطار تنظیم شود. آگاهی از قند خون ناشتا و شاخص HbA1C اهمیت دارد و در صورت کنترل نامناسب قند خون، روزهداری توصیه نمیشود.
❓ تغذیه مناسب در وعدههای سحر و افطار برای بیماران دیابتی چگونه باید باشد؟
▫️در صورت تأیید پزشک برای روزهداری، وعده سحر باید شامل مواد غذایی با جذب آهسته مانند نان و غلات سبوسدار، حبوبات، لبنیات کمچرب و سبزیجات باشد تا قند خون در طول روز پایدار بماند. افطار بهتر است با مایعات گرم مانند آب یا سوپ آغاز شده و سپس غذای سبک و متعادل مصرف شود. پرهیز از شیرینیها و شربتهای پرقند ضروری است. نوشیدن آب کافی و مصرف میوه بین افطار تا سحر به پیشگیری از کمآبی کمک میکند.
❓ چه علائمی نشان میدهد که بیمار دیابتی باید فوراً روزه خود را افطار کند؟
▫️در صورت بروز علائمی مانند لرزش، تعریق، ضعف، تاری دید، گیجی یا تپش قلب، تشنگی شدید، تکرر ادرار، بوی میوهای از دهان یا کاهش سطح هوشیاری، بیمار باید بلافاصله روزه خود را افطار کرده و اقدامات درمانی لازم را انجام دهد.
❓ آیا روزهداری برای بیماران دیابتی میتواند ایمن باشد؟
▫️با رعایت اصول پزشکی و تغذیهای، برنامهریزی مناسب، نظارت مستمر بر قند خون و آگاهی از علائم هشداردهنده، روزهداری در بسیاری از بیماران دیابتی امکانپذیر است. با این حال، بیتوجهی به کنترل قند خون و مصرف صحیح داروها میتواند خطرناک باشد.