به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، مهندس مریم کلاهدوز، مدیر گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه، در گفتوگویی به مناسبت هفته سلامت روان، به نقش مهم ویتامینهای گروه B در حفظ سلامت مغز و پیشگیری از اختلالات شناختی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه تحقیقات جدید نشان میدهد کمبود این ویتامینها – بهویژه ویتامین B12 و فولات (B9) – میتواند منجر به زوال شناختی، زوال عقل و بیماریهای قلبی شود، افزود: ویتامینهای گروه B نقش گستردهای در سلامت انسان دارند و بر عملکرد مغز، سلامت قلب و عروق، بهبودی پس از جراحی بایپس معده (انحراف مسیر گوارشی)، پیشگیری از نقص لوله عصبی در جنین و حتی کاهش خطر برخی از انواع سرطان تأثیرگذار هستند.
مهندس کلاهدوز اظهار کرد: مطالعات نشان دادهاند که حدود ۴۰ درصد از افراد ۷۵ تا ۸۰ ساله توانایی جذب ویتامین B12 موجود در غذا را از دست میدهند. این کمبود باعث آسیب عصبی، بهویژه در مغز و نخاع، و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل در سالمندان میشود.
او افزود: بیماری آلزایمر با تجمع دو پروتئین غیرطبیعی در مغز به نامهای آمیلوئید و تاو مرتبط است. این پروتئینها به صورت پلاکها و گرههایی تجمع مییابند و با ایجاد اختلال در عملکرد نورونها، زمینهساز بروز اختلالات شناختی میشوند.
مدیر گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه در ادامه گفت: در پژوهشهای اخیر، مصرف مکملهای ویتامین B توانسته روند کوچک شدن حجم مغز را کند کرده و عملکرد شناختی را در افراد در معرض خطر بهبود بخشد. با این حال، متخصصان هشدار میدهند که درمان کمخونی با اسید فولیک ممکن است کمبود ویتامین B12 را پنهان یا حتی تشدید کند. در افرادی که سطح ویتامین B12 پایین و اسید فولیک بالا دارند، احتمال ابتلا به مشکلات شناختی افزایش مییابد.
مهندس کلاهدوز خاطر نشان کرد: علاوه بر این، ریبوفلاوین (B2) میتواند فشار خون را بهطور مؤثری کاهش دهد. ویتامینهای B6، B12 و فولات نیز در تنظیم سطح هموسیستئین نقش دارند و به این ترتیب خطر سکته مغزی را کاهش میدهند، هرچند تأثیر قابلتوجهی بر کاهش بروز حملات قلبی مشاهده نشده است. نیاسین (B3) در کاهش سطح کلسترول LDL (کلسترول بد) و افزایش HDL (کلسترول خوب) مؤثر است، اما مصرف دوزهای بالای آن ممکن است باعث گرگرفتگی شدید شود.همچنین، ویتامین B6 به دلیل خاصیت ضدالتهابی خود، میتواند در کاهش التهاب مزمن بدن – که عامل زمینهساز بسیاری از بیماریهاست – نقش داشته باشد.
وی در پایان گفت: متخصصان توصیه میکنند که مصرف این ویتامینها حتماً تحت نظر پزشک و در دوزهای مجاز انجام گیرد، زیرا مصرف بیش از حد آن میتواند اثرات سمی داشته باشد.
📚منبع:
[How B Vitamins Can Affect Brain and Heart Health – Tufts University (July 23, 2025)](https://now.tufts.edu/2025/07/23/how-b-vitamins-can-affect-brain-and-heart-health)