دکتر غزاله دوست‎‌پرست متخصص کودکان و نوزادان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور درباره راهکارهای پیشگیری و درمان بیماری تنفسی در نوزادان، کودکان و نوجوانان مطالبی را در گفتگو با خبرنگار وب دا عنوان کرد که بخشی از آن را فرارویتان می نهیم:

از آن جا که فصل تابستان رو به اتمام است و با آغاز فصل سرما پیش‌بینی می‌شود افزایش موارد ابتلا به بیماری‌های تنفسی نظیر آنفلوآنزا (Influenza) و کرونا (Coronaviruses) را در تمام رده‌های سنی شاهد باشیم، با تمرکز به رده سنی نوزادان، کودکان و نوجوانان مواردی را خدمت پدران و مادران همشهری عرض می‌کنم که می‌تواند در راستای جلوگیری از ابتلای فرزند دلبند شما و جلوگیری از گسترش بیماری در سطح جامعه موثر باشد.
علایم شایع بیماری‌های تنفسی چیست؟
برخی علائم اولیه برای بیماری‌های تنفسی عبارتند از تب، لرز، سردرد، بدن درد و علائم تنفسی مثل سرفه، آبریزش بینی، احتقان و گرفتگی بینی. این علائم در نوزادان و شیرخواران
غیر اختصاصی تر هستند مانند بی قراری، ناله، شیر نخوردن و تنفس غیر عادی‌.
چنانچه فرزند شما علائم اولیه را در حد تب‌ خفیف، سرفه جزئی یا آبریزش بینی دارد، با قدامات حمایتی کنترل و درمان می شود، اما در صورت تشدید علائم از جمله تنفس غیرعادی، تنفس تند، سرفه ‌هایی که مانع خواب یا تغذیه ‌شود، بی‎‌اشتهایی شدید و تب‎‌های غیرقابل‎کنترل، حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید. از استفاده خودسرانه از آنتی‎‌بیوتیک‌ها که می‎‌تواند به شدت باعث افزایش مقاومت میکروبی و عدم پاسخ‌دهی به درمان شود نیز پرهیز کنید. در سنین بالاتر، چنانچه کودک شما شکایتی از گلودرد، تب‎‌های شدید، بی‌قراری، سرفه، تنفس غیرعادی، آبریزش بینی و یا احساس ضعف و بدن ‌درد دارد، می‎‌توانیم به عفونت‎‌های تنفسی پیش‎رو شک کنیم، هرچند عفونتی مثل آنفلوآنزا یا کووید در کودکان بزرگتر می‎‌تواند به شکل علائم گوارشی مانند اسهال و استفراغ نمود پیدا کند.
آیا بیماری‌های تنفسی پیشگیری دارد؟
پس از آگاهی از علائم در فرزندمان، لازم است بدانیم چه اقدامات پیشگیرانه ای انجام دهیم. نخستین گام در راستای پیشگیری از ابتلا انجام واکسیناسیون است. آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی مسری است که می‎‌تواند همه رده‎‌های سنی را گرفتار کند. احتمال ابتلا در کودکان، شیرخواران، افراد دارای بیماری زمینه‌‎ای، سالمندان و مادران باردار بیشتر است. بهترین اقدام برای پیشگیری از ابتلا به ویروس آنفولانزا، تزریق واکسن است که خوشبختانه در داروخانه ‌های سطح شهرستان در دسترس مراجعان عزیز هست.

انجام این واکسیناسیون بر اساس تمام تحقیقات علمی از سن بالای شش ماه، خصوصا در برخی گروه‎‌های پرخطر مانند کودکانی که به بیماری‌های تنفسی مزمن، آلرژی تنفسی و آسم، بیماری‎‌های زمینه‎‌ای قلبی و ریوی مبتلا هستند یا داروهای ضعیف‎‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‎‌کنند، تزریق واکسن زیر نظر پزشک متخصص قطعا توصیه می‎‌شود. به علاوه، اقدامات پیشگیرانه دیگری مانند نوشیدن فراوان مایعات، رعایت رژیم غذایی سالم که حاوی میوه، سبزیجات و پروتئین باشد بسیار موثر است.
بنا به سن فرزند شما اقدامات موثر دیگری می توان انجام داد. در شیرخواران و نوزادان که معمولاً خودشان امکان تماس با فرد مبتلا یا فضای آلوده را ندارند از اقدامات پیشگیرانه بهره بگیریم، مثلا اجازه ندهید دیگران آنها را ببوسند یا در آغوش بگیرند و از حضور در محل‎‌های تجمع عمومی مخصوصاً جایی که حتی یک فرد مبتلا حضور دارد، خودداری کنید. در رده سنی کودک یا نوجوان آموزش پیشگیرانه ضرورت دارد، مانند عدم در آغوش کشیدن و روبوسی با همسالان، پوشاندن صورت به هنگام عطسه و سرفه، استفاده از ماسک‌ بهداشتی پوشاننده صورت و شستشوی صحیح دست‎ها.
در صورت ابتلای کودکان چگونه رفتار کنیم؟
چنانچه شیرخوار یا کودک شما که در سن مدرسه است مبتلا شده از بردن آنها به محل‌های تجمع عمومی مثل مهد کودک‌ و مدرسه جدا خودداری کنید. بیماری در فضای سربسته و محصور کلاس‌ها یا مهد کودک‌ها قابلیت انتقال سریع دارد. ویروس آنفلوآنزا یا کرونا مدت کوتاهی روی سطوح زنده می‌ماند و این قابلیت سرایت و انتقال را افزایش می‌دهد. آموزش برخی پروتکل‌های بهداشتی به فرزندانمان مانند رعایت فاصله فیزیکی مناسب با همسالان و همکلاسی‌ها می‌تواند به حفظ سلامت همگانی ما کمک کند. همچنین آموزش شستشوی درست و دقیق دست و نحوه صحیح عطسه یا سرفه به کودکان مخصوصاً در سنین مدرسه می‌تواند راهگشا باشد. مهمتر از همه این‌ است که بدون مشورت با پزشک از مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها خودداری کنید.

اقدامات حمایتی اولیه و استفاده از تب‌برهای متناسب با وزن و سن کودکان و یا استفاده از مکمل‌هایی مثل شربت زینک و اسپری‌های شستشودهنده حلق و دهان و در کنار آن استفاده از رژیم غذایی سرشار از پروتئین، مایعات، میوه‌ها و سبزیجات تازه می‌تواند در مرحله اول کمک ‌کننده باشد. همچنین از مصرف داروهای نامتناسب با سن فرزندتان خودداری بفرمایید چون اند منجر به عوارض اجتناب‎‌ناپذیری شود که سلامت فرزندتان را به خطر اندازد. بعد از اتمام فرایند بیماری، دوره نقاهتی را خواهیم داشت که طی آن کم ‌اشتهایی و احساس کسالت مختصر در فرزند ما ممکن است بروز کند. خواهش می‎‌کنم که در مرحله نقاهت هرگونه اقدام حمایتی را زیر نظر پزشک درمانگر انجام دهید.