پژوهشگران کشور در یک مطالعه علمی که در خصوص نحوه سازگاری نوجوانان با پاندمی کووید ۱۹ انجام شده، نشان دادهاند که این گروه سنی را برای رعایت کردن نکات ایمنی و مواردی نظیر قرنطینه بایستی بهگونهای دیگر آگاه کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشکده علوم پزشکی و به نقل از ایسنا، پس از شیوع بیماری کرونای جدید در ووهان چین و تأیید آن توسط سازمان بهداشت جهانی که آن را کووید-۱۹ نامگذاری کرد، در اسفندماه سال ۱۳۹۸ بود که اولین موارد مثبت این بیماری در ایران و در شهر قم گزارش شدند. با گسترش سریع این بیماری چه در ایران و چه در دیگر کشورها، دولتها اقداماتی در جهت کنترل بیماری در پیش گرفتند. ازجمله این اقدامات تعطیلی مدارس، دانشگاهها، مشاغل، جلوگیری از شکلگیری تجمعات انسانی، فاصلهگذاری اجتماعی و نهایتاً قرنطینه بود.
قرنطینه و اجرای قوانین مربوط به فاصلهگذاری اجتماعی، اگرچه برای مقابله با شیوع بیماری کووید-۱۹، مؤثرترین راهحل به نظر میرسد، ولی باوجود اجرای جستهوگریخته آن توسط عموم مردم ، پیامدهای جانبی بسیاری برای اکثر گروههای سنی داشته است. در این میان تجربه قرنطینه و بیماری برای نوجوانانی که مرحله رشدی خاصی را میگذرانند و در دوره گذار قرار دارند، آسیبپذیری بیشتری نسبت به سایر گروهها به همراه دارد. علت این امر سیستم تنظیم شناختی و هیجانی ناپختهتر نوجوانان نسبت به بزرگسالان است.
درواقع شروع قرنطینه ممکن است پیامدهای متفاوتی از قبیل استرس حاد، نگرانی در خصوص خانواده و دوستان، تعارضات با خانواده و مشکلات تحصیلی داشته باشد.
در خصوص این وضعیت بغرنج، محققان دانشگاه شهید بهشتی دست به انجام پژوهشی زدهاند که در آن تجربه زیسته نوجوانان از شیوع بیماری کووید-۱۹ و قرنطینه خانگی مورد بررسی واقع شده است.
آنها بدین منظور طی دو پیک اول کرونا تعدادی از نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ سال را به مطالعه خود دعوت کرده و با استفاده از تکنیک پژوهشی مصاحبه عمیق، اطلاعات مورد نیاز خود را از آنها جمعآوری کردهاند. این اطلاعات سپس با روشهای آماری مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته و نتایج آن ارایه شده است.
بر اساس یافتههای این تحقیق، گرفتاری نوجوانان با این پدیده را میتوان در خوشههای مختلفی به شرح زیر دستهبندی کرد: مواجهه با کرونا، نگرانیهای تجربهشده، باورها در خصوص کرونا، تغییرات در روابط خانوادگی، آثار قرنطینه، راهبردهای مقابلهای در برخورد با کرونا، مکانیسمهای دفاعی، باورها در خصوص آموزش الکترونیک و تجربه ابتلای یکی از نزدیکان به بیماری کرونا.
به گفته زهرا عبدخدایی، استادیار و محقق گروه مطالعات بنیادین پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی و دیگر همکارش در این مطالعه، «یافتههای ما نشان داد نوجوانان در شرایط بروز یک بحران همهگیر نظیر پاندمی کووید ۱۹، مصرانه به دنبال سبک زندگی پیشین خود بوده و راهبردهای مقابلهای آنان بهگونهای است که تلاش اندکی در جهت ایجاد سبک زندگی جدید و منطبق با شرایط بحران میکنند. بنابراین لازم است این مسئله در طراحی مداخلات روانشناختی و مشاورهای برای نوجوانان در ایام پاندمی کرونا مورد توجه قرار گیرد.»
آنها افزودهاند: «ترس و نگرانی اولیه که بهواسطه شیوع بیماری فوق در نوجوانان ایجاد شد، به رعایت جدی نکات بهداشتی و قرنطینگی منجر شد، اما با گذر زمان و طولانی شدن بیماری و سیاستهای دولت در جهت باز کردن مشاغل و مراکز، این بیماری به موضوعی عادی در میان نوجوان بدل شد و ترس و نگرانی ناشی از آن کاهش محسوسی یافت.»
بر این اساس، به دنبال کاهش این ترس و نگرانی و توقف پیگیری اخبار مرتبط با این ویروس، میزان رعایت قرنطینه کاهش چشمگیری یافت و این، همان موضوعی است که نقش مهمی در گسترش بیماری و ادامهدار شدن آن دارد.
مجریان این پژوهش اعتقاد دارند، «به نظر میرسد با طولانی شدن روند شیوع بیماری کووید-۱۹، نوجوانان مصرانه به دنبال بازگشت به سبک زندگی پیشین خود هستند و تلاشی در جهت ایجاد یک سبک زندگی جدید که منطبق با شرایط ناشی از شیوع بیماری باشد، نمیکنند»
در واقع طبق این گفتهها، راهبردهای مقابلهای نوجوانان و مکانیسمهای مورد استفاده آنان که با اجتناب و سرکوبی و کاهش رعایت قرنطینگی همراه است، همگی گواه این موضوع هستند که نوجوان امروزی در شرایط بحران چندان قادر به ایجاد تغییر در زندگی نبوده و با نادیده انگاری خطر و مصون انگاری خویش، به دنبال سبک زندگی پیشین خود میروند.
عبدخدایی و همکارش میگویند: «بنابراین، لازم است این موضوع در طراحی مداخلات روانشناختی برای نوجوانان در شرایط بحران مورد توجه قرار گرفته و به نوجوانان کمک شود تا توانایی خود در جهت ایجاد تغییر در سبک زندگی را بهبود بخشند. »
این یافتههای علمی پژوهشی را فصلنامه «روانشناسی بالینی» متعلق به دانشگاه سمنان منتشر کرده است.